به نام کوه !!!

طنز و تاسف ! و کودکان مهاجر ................نوشته تورا

2011-01-22T16:08:00.000-08:00

راستی در آینده فرهنگ و زبان ما ، چگونه است ، آیا ما هم در قسمت نا خوشایند همسوئی ! به سمت یکنواختی در دهکده جهانی همراه شده ایم و از بخش های مفید و موثر آن در آینده بشر بی خبریم !!!؟؟؟ ! وقت کوچ نوزاد ، یا خردسال و یا تین ایجر !!! بودند و بعضی در مهاجرت به دنیا آمدند . در جای جدید به هر ترتیب جایگزین شدند ، کم کم زمان کودکستان و مدرسه رسید . وارد اجتماعی شدند ، که باید با مربی، معلم ، و همکلاسی ها، ارتباط بر قرار کنند. و خود را با محیط تطبیق بدهند . این حالت برای بچه های کوچکتر چندان مشکلی به همراه ندارد زیرا آن ها زبان دوم را که در اصل برای نوزادان و زیر دو ساله ها ، زبان اول اجتماعی شان، به حساب می آید، به راحتی فرا می گیرند و به کار می برند . اما این امر در بچه های بزرگتر با مشکلات بیشتری توام است . و چون برای پایه ریزی آینده وادامه زندگی نیاز به تحصیل و برقراری ارتباط با جامعه دارد، در مورد لهجه و فهم فرهنگی و تطبیق آن بین مجموعه " فامیل،خانواده ومحیط زیست" ، و اجتماعی که با آن سر و کار همیشگی خواهد داشت و با آن همراه است ، با مشکلاتی روبرو می شود . برای رفع این درد سر ها و موانع غالبا تدابیری از قبیل گنجاندن زبان مادری در دستور کار آموزش و پرورش ، کشور هائی مثل کانادا ، در بالا بردن مهارت های کودکان مهاجر و یادگیری زبان و فرهنگ مادری ، بسیار موثر بوده ، وبسیاری از این معضلات را پیش گیری کرده و می کند . با وجود این کودکان تحت تاثیر معاشرت وزندگی در مهاجرت ،گاه حرکات و یا لهجه و گویشی مخصوص به خود پیدا می کنند و با جا به جائی واژه ها و معانی آن ها موجب تاسف ،و یاظنز و خند ه می شوند. " بیان این پدیده کاملا متفاوت از موضوع رواج زبان نسل نوجوان فعلی است ، که گاها از آن صحبت به میان می آوریم " . تجربه کودکان مهاجر برای من که در کلاس فارسی با گروهی از این کودکان کار می کنم بارها پیش آمده است ، که به یکی از آن ها اشاره می کنم! . رایان 9 ساله است ، فرزند پدری ایرانی و مادری دو رگه و در مهاجرت به دنیا آمده است . او در مدرسه اصلی خود و به قول او " ریل اسکول " کلاس سوم است . بچه خوبی است ! و فارسی را توام با انگلیسی جواب می دهد و لهجه ای شیرین دارد .اما روزهای شنبه که "ریل اسکول "اش تعطیل است دوست ندارد صبح زود بیدار شود و به کلاس فارسی بیاید او می گوید سر تا سر هفته خیلی " بیزی" است . او بیشتر وقت ها در کلاس با مداد و سایر وسایل ور می رودو آرام و قرار ندارد ، و بارها از من می پرسد که "زنگ تفریح" چه موقع است و یا چه وقت به" جیم" خواهیم رفت . آن روز پس از تمرین های درس فارسی و خواندن و نوشتن و دیکته ، نوبت به قصه گوئی در مورد داستان های شاهنامه و داستان رستم و رخش بود ،که با هم مرور کنیم . رایان اجازه خواست تا به دستشوئی برود . برای آن که تنها نباشد ، او را همراه با دوست دیگرش به دشتشوئی فرستادم ، دقایقی بعد همکلاس اش باز گشت و گفت رایان نمی خواهد برگردد . من به دنبال او رفتم ، صدایش کردم ، مشغول آب بازی بود ! دوباره صدایش کردم گفت " باشه ، آی کام سون ، آی کام سون . " اما هر چه صبر کردم نیامد ، ناچار داخل شدم او هنوز مشغول آب بازی بود . وقتی بیرون آمدیم جلوی در کلاس ایستاد و نمی خواست وارد شود . و می گفت من " شای " هستم ، گفتم تو کار زشتی نکردی ! فقط باید همیشه به موقع به کلاس بر گردی و دیگر این کار را نکنی . او سرش را به زیر انداخته بود ومرتبا می گفت من " شای " هستم ! وقتی از او پرسیدم آخر برای چی شای هستی ؟ او گفت " آخه کونم درد می کنه "!!! و من از شنیدن جمله او به شدت به خنده افتادم به طوری که نمی دانستم چه جوابی به او بدهم ... گفتم با مادرت صحبت می کنم ، حتما او ترا پیش دکتر می برد و خوب می شوی ، چیزی به رفتن نمانده است ،واو را به کلاس بردم ، و همچنان در حال خنده دچار تاسفی عمیق شده بودم و نگران این که در میان تلاش هائی که به منظور سواد آموزی فارسی به کودکان مهاجر ، می شود ، راستی سر نوشت آینده ی زبان شیرین فارسی چگونه خواهد شد و به کجا خواهد رسید .؟؟؟

سوال این جاست ، ساختن یا تخریب ؟....................نوشته تورا

2010-12-23T09:42:00.001-08:00

زندگی آرام خودمو داشتم ، یکی نیست به من بگه ، آخه ، نونت نبود ، آبت نبود ، این چه حکایتی بود که برای خودت درست کردی و خودتو تا این اندازه به فکر های بیهوده ودرد آور دچار کردی ، توی آینه نگاه می کردم و با خودم حرف می زدم ، انگار مثل شیشه شده بودم و قلب و روح و جوارح درونم و حتی وجدانم را به روشنی می دیدم . وجدانی که تا دم دمای روز کذائی با آن همه سلام و صلوات !!! لای پنبه نگهش داشته بودم و سربلند و گردن فراز پای خود را محکم به زمین می گذاشتم و به این ترتیب از سنگلاخ های زندگی ،با امید و لبخند رضایت، عبور می کردم ، اما آن چه در این لحظه حس می کنم ، باور کردنی نیست . آن چیزی نیست که به درونم آرامش می داد و شیرینی کار و فعالیت و گذران زندگی را دو چندان می کرد . مثل گیاه تازه و پر نشاطی بودم ، که حالادر گوشه اطاق و دور از نور آفتاب و هوای تازه و بدون این که کسی به دادش برسد و لیوان آبی به پای آن بریزد ، زرد و پژمرده و بی معنی شد ه بودم ، حس گنگی آزارم می دهد .به راستی مرا چه می شود ؟ حقیقتا از این کنجکاوی بی فایده چه نتیجه ای گرفتم !؟ هر چند نوشتن ، کار مورد علاقه من است ، اما تا به حال تنها به مشاهده توجه می کردم ، و سوژه های داستانم را از اتفاقات کوچک اطراف و یا مردم جامعه برداشت می کردم . و آسوده خاطر بودم و در گوشه ذهن ، و با تخیل شخصیت واقعی پرسناژ ها را می ساختم و به این ترتیب بدون آن که مداخله ای در امر زندگی کسی کرده باشم داستان را می نوشتم . اما وارد شدن در کاری که هنجار اجتماعی به حساب نمی آید و خلاف قانون است توجیح موجه ندارد . با وجود این که فکر می کردم اگر سوژه اخیر را در داستان کوتاه خود که سر گذشت یک زن تنهای مهاجر است بگنجانم وبا قرار دادن خود به جای شخصیت داستان ، به آن بال و پر بدهم ، و زیرو بم یک تجربه واقعی را گویا تر و جذاب تر در غالب داستانم به خواننده ارایه کنم . شاید وسیله ای برای روشن تر شدن ریز ترین مشکلات جامعه نیز باشد . در مورد این که چه کسی قانون گریز است و چه کسی از آن پیروی می کند ، مقالات و کتاب هائی از سوی بیشتر کارشناسان امر نوشته و یا تر جمه شده است ، که اغلب خوانده و یا می خوانیم ، اما به راستی شمار علاقمندان و خوانندگان این گونه مطالب علمی چه میزانند؟ البته غالب این نوشته ها به زبان علمی است و کمتر به زبان ساده و با دستورالعمل آسان در اختیار مردم قرار می گیرد . مدتی پیش مطلب بسیار جالبی در یکی از این کتاب ها ی ترجمه شده به فارسی خواندم . که بر خلاف دیدگاه مردم عوام که می گویند "نوزاد انسان در ابتدای تولد همچون برگ گل است " یعنی هنوز هیچ گونه خصوصیات بد ، یا خوب انسانی را کسب نکرده و گویا نوار کاست خالی است که هر چه را بشنود ضبط خواهد کرد . و مطلب دیگری که نقل می کرد " نویسنده ای که از روان شناسان و نظریه پردازان مشهور دنیاست ، چنین گفته است . " نوزاد انسان هنگام تولد با فضایل و رذایل خود به دنیا می آید " . که این مقوله به نوعی یاد آور اهمیت ژن است و امروزه در باره آن بسیار تحقیق شده و مورد توجه قرار گرفته . بنا برین با نگاه به این دونظریه چگونه میتوان به انسانی تازه به جمع این دنیا پیوسته ، به دنیائی که نزدیک به هفت میلیارد انسان روی آن زندگی می کنند و اگر با شمارش سر انگشتی ، تنها یک خصلت خوب وبد آنان را به حساب بیاوریم ، با چیزی در حدود چهارده میلیارد خصوصیات متفاوت روبرو هستیم ، و این در شرایطی است که آدم ها در اثر تفاوت در شرایط زیست محیطی و ژنتیکی و سایر جهات ، دارای خصلت های بیشماری هستند که این شرایط هرنفر را از هم متمایز می کند . اما با وجود این ، مردم دارای مشترکاتی هستند ، که حد اقل برای کنترل و تطبیق زندگی آن ها می توان به طور صوری غالب هائی برای ویژگی های عام و خاص آن ها در نظر گرفت . و نکته بسیار مهم این است که قانون درست به دلیل این تفاوت هاست که نیاز حضور پیدا می کند. تا جمیع سطوح را زیر پوشش و کنترل خود قرار دهد . و راه مسالمت زیستن را برای همه هموار کند . اما آیا فقط به کار بردن این روش کافی خواهد بود ؟ و اگر اینطور است چرا هنوز در دنیا و یا در هر کشوری به راه و روش مطلوب دست پیدا نکرده اند.!؟ دلیل بزرگ آن قطعا وجود گناه ، خطا ، جرم ، و جنایت است که از انسان سر می زند ، و او را از همزیستی دور می نماید . پس جای چه چیزی در این پازل بزرگ خالی است . همانطور که در شروع مطرح شد ، نیاز به نوشته های موثر ، که در کتاب ها و مقالات هر روزه و به وفور منتشر می شوند ، به روش ساده نگاری و همه فهم ، توام با جنبه های تشویقی و جذاب یک ضرورت اجتماعی است ،و آگاهی را سرعت می دهد . و در کنار آن همه تبلیغات ریز و درشت خوراکی و پوشیدنی و لوازم زندگی و غیره ... دانستن و اطلاع از قانون و نظم به طور غیر مستقیم اثر گذارتر خواهد بود .البته چه کسانی که قانون را تنظیم می کنند و چه آنا نکه در مقام اجرای قانون هستند نیز احتیاج به این آگاهی دارند . زیرا خود جز هفت میلیارد نفری هستند که به گفته آن دانشمند ، با فضایل و رذایل خود به این دنیا آمده اند!!! امروزه زیان این بخش آخر را بسیار مشاهده می کنیم . من در بهترین جائی که تا حدودی مشهور به رعایت مراتب بالا هست تا حدودی !!! وجوه این پدیده را در جامعه دیده بودم ، اما بر آن شدم که به گونه ای با لمس این شرایط از نز دیک حد اقل کنجکاوی فردی ام را پاسخ بدهم . از آن جا که همیشه در ذهن ، خود را در مقام یک مجرم تجسم می کردم ، که در صورت ارتکاب خلافی کوچک ، چگونه با من برخورد خواهد شد و چه واکنشی نسبت به خودم و آنها و اطرافیانم خواهم داشت ؟ روز جمعه بود و در خانه کارهای زیادی داشتم ، بعد از تمام شدن برای خرید های روزانه بیرون رفتم .، خیلی خسته بودم . اما فکر کردم بهتر است اول سری به مال بزنم و یکی ، دوچیز مورد نیازم را بخرم . در فروشگاه چرخ دستی را بر داشتم و لباس های گرم خود را در داخل آن گذاشتم و راه افتادم . به سراغ لباس ها رفتم ژاکتی که مطابق با سلیقه ام بود برداشتم وپس از آن که جلوی آینه آن را پو شیدم و پسندیدم ، آن را در سبد گذاشتم . فراموش کردم بگویم در ابتدا که چرخ خرید را برداشته بودم جورابی بدون بسته بندی در آن بود، که به محض دیدن آن ، طرحی به فکرم رسید . ووقتی می خواستم به صف پرداخت بروم بد جوری به زیپ کاپشنم گیر کرده بود و من چند دقیقه ای با آن کلنجار رفتم و از زیپ جدایش کردم ، و در جیب کاپشنم گذاشتم که قسمتی از آن دیده می شد . و در موقع پرداخت ، با آنکه همراه کیف روی میز فروشنده گذاشته بودم او آن را ندید . به فروشگاه پائین رفتم وچند بسته شکلات و خوراکی دیگر در سبدم گذاشتم و یک" رژ " تستر را هم برداشتم ، به طرف صندوق رفتم . نمی خواستم جرمم را سنگین کنم . تا قبل از رسیدن به صندوق کمی حالم بد شد ، تازه داشتم ترس و ناراحتی را حس می کردم ، انگار دیگر نمی توانستم نفس بکشم ، قلبم از سینه ام داشت بیرون می زد . با خودم فکر کردم قادر به ریسک کردن نیستم ! هر چند که جوراب و رژ جمعا 6 - 7 دلار بیشتر نمی ارزیدند ، به خودم گفتم ولش کن دنبال نکن !!! آخر اینهم شد تحقیق ؟ مگر می خواستی جراحی یاد بگیری و آناتومی پاره و پوره کنی !؟. چرا خودتو تا این اندازه آزار می دی ؟ که یکدفعه دیدم جلوی فروشنده هستم و او داره خریدهارا حساب می کند ، مبلغ را پرداختم و فاکتور به دست از فروشگاه بیرون رفتم . ولی حالم خیلی بد بود . نا گهان به موازات قدمهائی که بر می داشتم کسی را احساس کردم که با من راه می رفت ، سرم را بلند کردم . لبخندی از روی اجبار به یکدیگر زدیم ، حالم خوب نبود و به همین دلیل حوصله کسی را نداشتم ، با علامت سر از من خواست توقف کنم . به دهان او نگاه می کردم تا زود تر حرف بزند . وقتی گفت که از حفاظت هستم ، دنیا دور سرم چرخید و دهانم خشک شد و انگار قلبم روی زمین ریخت و همانجا صدای شکسته شدن وجدانم را شنیدم ، او حرف زیاد زد اما من حتی یک کلمه هم از حرف های او را نمی فهمیدم چون زبان او را نمی دانستم . فقط آشنائی مختصری داشتم که به درد آن موقع نمی خورد . او فورا مامور حفاظت را صدا زد و گفت باید به دفتر من برویم . می خواستم توضیح بدهم قبول نکرد . به اطاق او رفتیم و او کارت مرا گرفت و من که هاج و واج به کار های او نگاه می کردم ، نمی توانستم چیزی در دفاع بگویم . او مرتبا از جوراب حرف می زد . که من همان بدو امر "جوراب و هم رژ" را به او داده بودم . فقط با اشاره و کلماتی ، به او می گفتم این جوراب در کف آن بود . او می گفت دروغ می گوئی! نه این روی زمین نبود!!! و زمین را نشان می داد و فکر می کرد که در باره زمین حرف می زنم ! به هر حال 2 ساعتی او و پلیس ها هر چه حرف زدند نفهمیدم و فقط به کلماتی که می دانستم و فکر می کردم به موضوعی که می گویند ربط دارد ،جواب می دادم . مختصری به سختی فهمیدم که هرگز نباید به مدت یکسال به این دو فروشگاه ، در سر تاسر کشور وارد شوم . اما آنجا که پلیس ها مرتبا با گفته هائی توهین آمیز چیز هائی می گفتند و این که چند عکس گرفتند و در ضمن یک ایرانی که به نظر می رسید کارگر آن جاست جلوی همه به من بی احترامی کرد ، برای من که تا آن زمان در زندگی مورد عتاب و خطاب کسی قرار نگرفته بودم بسیار دردناک بود. نکته کاملا حساس در این گونه قانون گریزی ها و نیز سر نوشت خاطی، بستگی به رفتار و عملکرد آگاهانه و یا خود سرانه ی مامورین دارد . و تخم انتقام جوئی و ریشه کن نشدن خطا در جامعه و یا بر عکس ، ندامت خطا کار ، در این شرایط قادر به رشد کردن خواهد بود .و او را مشتاق به تکرار و یا برای همیشه صرف نظر کردن از این قانون شکنی می کند . ، من با تمام نا توانی در زبان ، گفتم این عکس می تواند به سابقه زندگی خوشنامی که دارم لطمه بزند ، اما آنها با بی توجهی و با این که فهمیده بودند من زبان آن ها را نمی دانم ، نامه ای تنظیم کردند که امضا کنم و حتی سعی نکردند از فردی در این مورد برای بیشتر روشن شدن موضوع و حد اقل شنیدن حرف هایم ، کمک بگیرند . نمی دانم چرا به این قیمت گران تن در دادم ، اما همچنان در پی تجسم نقش شخصیت داستان بودم ،و با ناباوری به آنچه در اطرافم می گذشت نگاه می کردم . گوئی سر نوشت و زندگی کسانی که در نظر آن ها مرتکب خطائی شده اند برایشان اهمیتی ندارد . من در نهایت بی تجربه گی تحقیق پیش پا افتاده ای را به قیمت خدشه دار کردن آبروی خود انجام دادم و اکنون در هراس و بهت ، امید به جمع کردن شیشه ی شکسته ی روان خود هستم . و هنوز قادر به ساختن شخصیت گمشده ی داستانم نشده ام . فقط به این مسئله فکر می کنم که آسان ترین و هنرمندانه ترین راه در چنین برخورد هائی "ساختن است ، و نه تخریب .... و به یاد کتاب بینوایان و شاهکار نویسنده مشهور فرانسوی می افتادم که به درستی جزئیات رفتار بی خردانه و نتایج آن را مطرح می کند . و روح قانون در آن موج می زند . حال از خود می پرسم چه باید کرد ؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

. دانشجو در خرپشته ، و اختراع ................ تورا

2010-12-13T13:15:00.000-08:00

Alborze Ostovar: . دانشجو در خرپشته ، و اختراع ................ تورا

یکی میمرد از بی نوائی ، یکی می گفت خانم زردک می خواهی! ؟.............توران رئیسی

2010-12-01T09:22:00.001-08:00

مادر صدای تلویزیون را کم کرد .
پسر تو خودش بود و داشت لباس های نارنجی رنگشو از تنش بیرون می آورد و اون ها رو توی کیسه پلاستیکی سیاهی می گذاشت ،
مادر گفت بذارش گوشه حیاط تا فردا برات بشورمش !
پسر با بی حوصلگی : مگه پودر رختشوئی داری ؟
مادر ، فکر کنم کمی مونده باشه ،
پسر " اوووووم " نه ، ولش کن تا آخر هفته می پوشمش ، شهر داری که به این چیزا کار نداره اون کار منو می خواد ، تازه دائما هم اون جارو که دستمه ، و هم وقتی که میشنم رو زمین   آشغا ل هارو جمع کنم   دوباره کثیفه ! حالا   یک چیزی بده بخورم ، از چهار صبح تا الان چیزی نخوردم .
دختر کوچک 7 ساله   آمد تو اتاق ،  "مامان    بازم کمش کردی "؟ آخه دارم این اگهی هارو تماشا می کنم !
تلویزیون با صدای بلند ! " ارزالاهدایا بهترین اجناس و مدرن ترین لباس ها ولوازم آرایش ولوازم صوتی و خانگی را با قیمت های باور نکردنی در اختیار شما می گذارد" " سفری کوتاه برای خرید و گشت و گذار در کشور همسایه " از خودتان دریغ نکنید !.. این روز ها سفر آسان است ، و خرید از آن هم آسان تر ..
. پسر " مادر این ماست خیلی ترش بود ! حالم خراب شد .
مادر : "چند روز پیش این سطل ماست دوهزار تومن بود نمی تونستم بخرم ، ولی دیشب دیدم هشتصدتومن شده بود فکر کردم میتونیم چند روز باهاش سر کنیم .
پسر : " مادر داره حالم بهم می خوره من ..من..اووووووووووغ ، اووووووووووغ ، ... وای مامان دل و رودم در اومد.!!!
مامان با دستپاچگی قوطی نعنا رو برداشت چند بارتکان داد یکذره گرد نعنا تهش مونده بود ، کمی آب داغ روش ریخت و یک قند توش انداخت و قاشق چایخوری را توی لیوان چرخاند،  بالای سر پسرش که رنگ و روش سفید شده بود ، رفت و لیوان را روی لب او گذاشت .
پسر لیوان را سر کشید و با حال زار کتاب ها شو برداشت و همانطور دراز کش مشغول خواندن درس ها شد .   با خود ش فکر می کرد ،اگر مردم این آشغال های لعنتی را روی زمین نمی ریختند او وقت بیشتری صرف درس ها می کرد و با آمادگی بیشتری در کنکور سراسری حاضر می شد و شاید هم اگر می تونست  و در کلاس های کنکور که این روزها همه محصلین می رفتند ، درس   هاشو می خوند موثر تر بود ، اما !!!...
تلویزیون با آب و تاب هوس انگیزی اجناس رنگارنگ فروشگاه "دی تو دی " که    از شیر مرغ تا جان آدمیزاد را از کشور همسایه   به بیننده ها معرفی می کرد نشون می داد .   ودختر بچه که داشت تماشا می کرد دور از چشم مادر و برادر ریز ریز می رقصید .
پسر آهسته نوک کاغذی را که از لای کتابش بیرون زده بود بالا کشید و با آه خسته ای که جسم ، و هم روحش را فرسوده بود به لیست اسامی نگاه کرد ، صدای تلویزیون داشت حالش را بد تر می کرد ،نمی خواست خواهر کوچک بی خبر از همه جا را ناراحت کند ، اما ... نگاه دیگری به کاغذ انداخت ، " سرمایه دار های داخلی "و میزان دارائی ها و شرکت ها و سازمان ها و مرکز خرید ها و املاک و دارائی های بی حساب و کتابی   که این سرمایه جمع کن ها ی غارتگر نو کیسه ، به کشور های دور و نزدیک برده و در آنجا انباشت کرده بودند و صدای این" تلویزیون که به لطف همسایه دیوار به دیوارشان یکی دو ساعت قادر به تماشای آن می شدند ، او را کلافه کرده بود" . سعی کرد از جا بلند شود و به دستشوئی برود ، دهانش بوی ترشیدگی می داد ، دل پیچه رهایش نمی کرد .
دختر بچه با دلخوری از پای تلویزیون بلند شد و گفت اه ه ه ه ه !!!   بازم که خاموش شد !!!    وبا صدای بلند گفت مامان می خواستم نشونت بدم ، از اون کوله پشتی ها که می خواستم بود ، خیلی خوشگل بود ، مامان باید بخری ها !
مادر سریع خودشو به پسر رسوند ، اگر زیر بغلشو نگرفته بود می افتاد !!!
پسر گوشه چشمش خیس بود ، تنش بوی عرق می داد ، حموم سرد بود ، پنج صبح باید از خونه بیرون می رفت ، آخه
" برزن " ! صبح های زود ماموراشو برای سرکشی به محله ها می فرستاد ، خیلی هم بد اخلاق بود .
مادر کتاب پسر رو از زمین برداشت وبه دختر بچه که از دور هنوز راجع به کیف "خوشگل صورتی رنگ کوله پشتی "حرف میزد گوش می کرد و سرشو تکون می داد .
دیگه چیزی نمونده بود ، روز جمعه کنکور سراسری برگزار می شد ، پسر فکر می کرد تازه اگر قبول بشه چطوری باید شهریه دانشگاه رو بده !
مادر فکر کرد شاید پسر دل پیچه نداشته باشه ، رفت یک لقمه نون که ته سفره بود آورد ، بهش داد و پسر با اشتها خورد و چند دقیقه بعد خوابش برد و مادر به سختی بغض گلو یش را قورت داد و پتو را تا سر شانه های خسته پسر پوشاند .

به جای تنبیه .....................توران رئیسی، نقل از بزرگان ادب

2010-11-14T17:15:00.000-08:00

به مهمانی دوست بسیار قدیمی خود رفته بودم برای دیدار و گپ و گفتی که مدت ها فرصت آن دست نداده بود ، خدمتکارش که دختر جوانی بود برای مان چای آورد ، نگاهم روی دستان او خیره ماند . بسیار کثیف و خشن به نظر می آمد . از رفیق چندین ساله ام که آموزگاری قدیمی بود و به بهداشت و تمیزی بیش از هر چیز اهمیت می داد در باره دستهای دخترک جویا شدم . به او گفتم از تو متعجبم ! چگونه تا کنون به او گوشزد نکرده ای ؟ سر درد دلش باز شد ، می گفت تا حال از هیچ راهی نتوانسته است او را به نظافت دستانش مجبور کند.
وقتی خدمت کار جوان برای بار دوم چای آورد به دست هایش نگاه کردم و گفتم به به ،عجب انگشتان بلند و باریکی ! عجب دستهای زیبائی و از بابت چای از او تشکر کردم ، دخترک لبخندی زد و سینی چای را برداشت و سرش را به زیر انداخت ورفت .

مدتی بعد ملاقاتی دوباره با دوست خود داشتم ، او در باره خدمتکار ش به من می گفت ، تو با صحبت های خود و تعریفی که از او کردی ، آن چنان اثری بر روی او گذاشته ای که تغیر در بهداشت و نظافت این دختر برایم تعجب آور است . او دیگر هرگز شستن دستهایش را فراموش نمی کند.

جای خالی قناعت..........................توران رئیسی

2010-11-14T14:27:00.000-08:00

داستان این طوری شروع شد که ، من برای جمع کردن اعانه به در خانه توانگری که آوازه اش در شهر پیچیده بود رفتم .
قبل از این که در بزنم ، خود را آماده می کردم که چگونه برایش مطرح کنم و توضیح بدهم ، که این جمع آوری به منظور کمک به سواد آموزی کودکان نا بینا است .
در این حال صدای بلندی را از پشت در می شنیدم که بر سر خد متکار خود فریاد می زد ! و می گفت چوب کبریت را چرا دور انداختی ؟ زیرا به دفعات می توانستی از آن استفاده کنی ! من اما با شنیدن این توپ و تشر، با خودم فکر کردم بهتر است برگردم و بیهوده به کمک او امیدوار نباشم ! و دو دل بودم و این پا و آن پا می کردم ، با این وجود در زدم ! مرد میانسال خوشروئی به استقبال آمد و در را گشود ، تقاضای خود را مطرح کردم و او بدون آن که تردیدی داشته باشد ، با رغبت مبلغی را جهت همیاری در طرح مورد نظر پرداخت کرد .
متعجب شدم و باور این مقوله برایم آسان نبود ، با شگفتی از او پرسیدم شما برای دور ریختن چوب کبریت خدمتکار خود را شماتت و باز خواست کردید ! پس چگونه با گشاده روئی در خواست مرا پاسخ گفتید ؟ لبخندی بر لب آورد و با روی خوش نگاهم کرد و گفت " کشش به مثقال ، بخشش به خروار " ا و با یک تیر دو نشان زد! زیرا علاوه بر دریافت کمک مالی جهت خیریه ، درس بسیار زیبائی نیز از او آموختم . درس قناعت نیاز ی است که این روزها جایش در جهان خالی است .

. دانشجو در خرپشته ، و اختراع ................ توران رئیسی

2010-09-05T20:23:00.000-07:00

بند کفشها یم را محکم بستم و   چند شاخه موی کوتاه روی پیشانی ام را که به گفته دوستان ،چهره ام را با نمک تر می کرد با دو انگشت زیر روسری زدم و لب هایم را که با دلخوری رویهم افتاده بود جمع و جور کردم ، کتابها را برداشتم و در آستانه در از مادرم خدا حافظی کردم و بیرون رفتم  .هنوز وقت کافی داشتم ، البته تا دانشگاه راه زیادی بود و باید باچند اتوبوس راه را طی می کردیم .
دوستم در ایستگاه منتظر رسیدن من بود . باید کمی عجله می کردم.
یک بار دیگر در راه برنامه روزانه را مرور کردم ، درس ها زیاد بودند ، مقاله ای را که تهیه کرده بودم باید به استاد می دادم .ودر چند کلاس درس حاضر می شدم ، وسپس با دوستم    به کلاس موسیقی می رفتیم .
در ایستگاه اتوبوس منتظر بودیم و از هر دری صحبت می کردیم تا فارغ از ازدحام و همهمه مسافران که غالبا دانشجو و کارمند و افراد ی عادی بودند خودمان را سرگرم کنیم و از سرو صدای بقیه در امان باشیم . در گرما گرم صحبت مان یکباره مردم ، با هجوم به هر طرف پراکنده   شدند .   مینی بوسی با "آرم "کمیته در خط اتوبوس آرام آرام جلو می آمد . وچند نفر زن و مردی که با چادر و چاقچور و لباس های پلنگی ! پیاده شده بودند و باطوم به دست در میان جمعیت با رفتاروحشیانه ای به طرف افراد می رفتند و آن ها را راهی مینی بوس می کردند . صحنه ی بسیار ترسناکی بود . من که هیچوقت تحمل خشونت را نداشتم ، زبانم بند آمده بود ، و وقتی به چهره دوستم   نگاه می کردم بیشتر می ترسیدم ، می دانستم او   طپش قلب دارد و در مواقع فشار و تنگنا حالش وخیم خواهد شد .  در حال گریه کردن بود ، نفسش به شماره افتاده بود . اضظراب داشتم ودست و پای خود را گم کرده بودم ،یکی از مامورین زن با دهانی کف کرده بر سرمان فریاد می زد و مامورین مرد با باطوم های شان همه ما را به طرف مینی بوس میراندند . انگار دارند مرغ ها را جا می کنند !. .بعضی ها از فرصتی کوتاه استفاده کرده و فرار کردند .ما هر دو در مینی بوس گریه می کردیم . نزدیک به بیست نفر دختر کتاب بدست بودیم با پوششی که به ما تحمیل کرده بودند . نمی دانستیم به چه جرمی دستگیر شدیم و مارا به کجا خواهند برد  و تا کی در گیر این ماجرا هستیم.    به صورت رنگ باخته دوستم نگاه می کردم و به نفس های کوتاه او و اشکهائی که تمام صورتش را خیس کرده بود و فریاد و نعره هائی که مامورین برای ایجاد رعب و وحشت شکار های خود بر سرمان می زدند !!! من از این که مبادا کارت دانشجوئی مان را بگیرند و در دانشگاه هم دارای ستاره بشویم دلهره داشتم !!! ناگهان فکری به خاطرم رسید و به دوستم گفتم بهتر است کیف دستی   مان را به آن ها نشان ندهیم . در حالی که یکی  از مامورین زن مشغول پرس وجوی نام و نشان از افراد دیگر بود و به زودی نوبت به ردیف ما می رسید . از پنجره مینی بوس به شمشاد های بلند و انبوه کنار خیابان نگاه کردم و در یک فرصت اندک که حواس مامورین به ما نبود با نشانه گیری دقیق کیف دستی هایمان را که شامل کارت و اسم و رسممان بود به زیر شمشاد ها پرت کردم ، ونفس عمیقی کشید م ، کمتر از دودقیقه نوبت به ما رسید . گشتاپو ! ...
نام :عفت السادات ، نام پدر: عین اله، چه کاره ای؟ دیپلمه بیکار . این جا چه کار می کردی؟ هیچی ! می خواستم برم خرید . آها ن پس بگو بیکار میگردم و خیابونا رو گز می کنم !!!  و تا دلش خواست سوال کردو توهین کرد ، منم بهش اطلاعات غلط دادم ، همه چیزو نوشت و   رسید به آخرین پرسش ، که با صدای زیر لبی گفت جرم ؟... بعد سرش رو بالا کرد و تو ی صورتم نگاه کرد ! مونده بود چی بنویسه ! نگاه تندی به من کرد و جلوی جرمم نوشت : ریمل ! و گفت امضا کن ، من در حال بهت و حیرت به جرم نکرده ای که در جاهای دیگر به قول خارجی ها " فان" بود ، باید اعتراف می کردم و از همه مضحک تر آن که گفت همه این ها را که گفتی با کامپیوتر مقایسه می کنیم و من از حماقت او پوزخند زدم   !!!! با چه چیز می خواست مقایسه کند !
نوبت به دوست وحشت زده ام رسید ، تمام پرسشها را   از او تکرار کرد! خوشم آمد دوستم که شاهد جواب های من بود از همین   تر فند استفاده کرد و در پاسخ به نام ؟ گفت : عصمت السادات و نام پدر: اسماعیل، وبقیه را هم به همین ترتیب !!!
اما   همچنان دچار همان هول و هراس و طپش قلب بود ، و من نگران او ! به یکی از آن ها گفتم اگر بلائی سر دوستم بیاید چه کسی مسئول است ؟ با تغیر گفت نترس !!! تحفه ها !!!     و بقیه   حاضرین ماست ها رو کیسه کرده و ساکت شدند !
راننده به راه خود ادامه داد و ما را به کمیته وزرا بردند . مثل بار آجر ما را تحویل دادند و رفتند ، ما سرگردان بودیم و نمی دانستیم چه کنیم ، من پرسیدم کجا می توانیم تلفن کنیم و به خانواده هایمان خبر بدهیم ؟ یکی از آن ها با خشونت گفت لازم نکرده !   و به همکارش گفت این هارو ببر بالا !!!
من که فکرمی کردم   حتما ما رابه اطاق ریاست می برند و دوباره سئوال ها تکرار می شود !!! اما ظاهرا      بازداشتگاه ما   جائی به جز "خر پشته "    نبود .
همه خشمگین و غضبناک  لحظه ها ی کند و طاقت فرسا و بی حاصل خود را تحمل می کردیم .   انتظارمان بیهوده بود و کسی به سراغمان نمی آمد ، چند ساعتی بسیار تلخ گذشت.
ناگهان صدای دونفر از پشت چادر شنیده شد که به هم می گفتند تعهد نامه بگیرید و بفرستید بروند . چادر کنار رفت و مرد قد کوتاه شکم گنده ای که اسلحه به دست داشت با صدای خشنی گفت بیافتید جلو!
از راه پله دو طبقه پائین رفتیم و جلوی میزی که یک دسته فرم گذاشته بودند ایستادیم ،  هرکس باید یک برگ را امضا می کرد و بیرون می رفت . اما نه کنترلی بود و نه کسی جوابگو ! گویا ساعت نهار بود و ماموران هم باید غذایشان را تحویل می گرفتند ! که صد البته اولویت داشت!!! و دیگر فرصت اجرای قانون را نداشتند !!!
با نا باوری از در بیرون رفتیم ،و در هوای دودآلود شهر احساس آزادی و سبکی کردیم ! دوستم رفته رفته آرام نفس می کشید . و ما به سمت میدان تجریش رفتیم ، کنار خیابان ،زیر شمشاد ها   را جستجو کردیم !!!
هر دو با صدای" یافتم ! یافتم!   ارشمیدس وار"   کیف ها را از زیر شمشاد ها بر داشتیم ، عجیب بود که دست نخورده مانده بود ند ، و در آن غروب درد ناک ،   هر یک راه خانه را در پیش گرفتیم ، بیچاره خانواده هایمان که خیال می کردند ما سر کلاس هایمان نشسته و مشغول درس خواندنیم !!!
شنیده بودم در جهان امروز درهر دقیقه هزار اختراع صورت می گیرد ، و شاید هم بیش از این عدد !!! که البته با رفاه کنونی ،که امروزه در دسترس بشر قرار دارد باورش آسان است .
اما گمان نکنم در سایر نقاط دنیا جایگاه دانشجو در:  "خر پشته " ها و یا..؟  باشد ،       تا نظر شما چه باشد ؟؟؟!!!

سر بازی من !......................... توران رئیسی

2009-12-30T10:50:00.000-08:00

عجب دورانی بود !!! دیپلمم را که گرفتم مونده بودم که حالا چطوری باید هدف هامو دنبال کنم ! توی خونواده ما ایرانی ها هم ،که قربونش برم ، تا بچه از سر لگنش بلند میشه و چهارتا کلمه حرف زدن یاد می گیره ، هر کی از راه میرسه ازش می پرسه ، خب عمو جون ! یا دائی جون ! بزرگ شدی میخوای چه کاره بشی ؟ منم از وقتی که یادم میاد همیشه لقمه های گنده تر از دهنم ور می داشتم و چنتا از اون شغل هائی که به نظر کودکانه خودم مهم می اومد براشون ردیف می کردم واز این که با " به به و چه چه "و " آفرین آفرین " اونها رو برو می شدم ، کلی کیف می کردم ، اما بعد باز هم با نظر کودکانه خودم ، فکر می کردم که بازی هائی که می کنم و ادا هائی که تو ی بازی از خودم در می آرم باید با ادعاهام جور در بیاد ، این بود که از همون موقع کم کم کار هامو !!! و بازی هامو ! طبقه بندی کردم ، اون وسط ها هم کیف دنیا رو کردم تا بلا خره شدم یک بسکتبالیستی تاپ ، که هزاران آرزو داشتم و می خواستم نامبر وان باشم ، و در آینده هم یک پزشک خوب بشم و در تیم خودم ، و یا به همه ورزشکارا ی سر زمینم خدمت کنم ، ها کذا ! از آرزوها و عاقبت جوان و نو جوان در سر زمین آ با و اجدادیش و الی آخر ! جسته و گریخته از مادرم می شنیدم که در ذهن خود طرح فرستادن مرا به خارج از کشور دارد ، این یکی از علائق من بود که به خواهر و برادرم ملحق بشم تا هم براشون دلتنگی نکنم و هم به درس و سایر هدف هام برسم ، قبولی کنکور هم که در کشور خودمون دریغ و افسوس داره !!!،آن چنان که می دانید و می دانیم ، مادرم همیشه به من می گفت که تو در بد ترین شرایط ، بهترین تصمیم ها رو می گیری ، این گفته به من قوت قلب زیادی داد ومن از قبولی " دو بار " کنکورم صرفه نظر کردم و خواهرم ، که" مثل جان دوستش دارم" در حال فراهم کردن مقدمات خارج رفتنم بود ، من با خودم فکر کردم برای رفتن به این سفر باید سد سربازی را از پیش پای خودم بردارم ، گذشته از اون خدمتی هم به کشورم بدهکارم ، القصه!!! دیپلمو که گرفتم رفتم و خودمو برای سر بازی معرفی کردم که ...البته این هم داستانی طولانی دارد که بعدا می نویسم ، در این جا فقط قسمتی از اون رو تعریف می کنم ، از بگیر وببند های سربازی خیلی چیز ها شنیده بودم وازش هراس زیادی داشتم ، ولی می دونستم که خوب یا بد دو سال عمر نازنین وجوانی ام را باید در اون جا صرف کنم ، اما نمی دونستم که چه جوری !!! تا اون موقع توی خونواده ، رختخواب گرم و نرم ، غذا و بهداشت و تفریح و تیم و باشگاه و خلا صه ،همه چیز سر جای خود ش بود و من هم تا دلم می خواست جوونی می کردم ، خب دیگه جوون باید جوونی کنه دیگه !!!، اما از بچگی نمیدونم چرا توی همه چی شانس می آوردم ! کارام همیشه زود جور می شد و البته نا گفته نمونه ،مامانم میگه این به خاطر کار های خودته! نه این که شانس باشه !!!!!!!! خب نظر مادرا برا بچه هاشون این جوریه دیگه !!! بگذریم ...در دوره آموزشی سه ماهه ، من شانس آوردم در منطقه ای نزدیک افتادم و هفته ای یک بار به خونه می رفتم ، ووقتی وارد خونه می شدم باید در باره خورد و خوراک و بهداشت و نظافت و سایر چیزها توضیخاتی به مادرم می دادم ، تا خیالش راحت بشه ،چون او معتقد بود که نباید از غذاهای اونجا بخورم ،و باید لباس هامو تند تند عوض می کردم و...موقع بر گشتن به پادگان هم از کنسرو های غذا و تنقلات وغیره ساکم رو پر می کرد ، منم که از هر فرصتی استفاده می کردم و به مرخصی میومدم از این بابت همیشه پر و پیمون بودم ، اما بیشتر اوقات از آن ها استفاده نمی کردم، رفقای سربازی، که من بیشتر با اونها دوست و صمیمی شده بودم اهل شهر های دیگری بودند ، و ما فقط چند نفری از تهران بودیم که به خاطر نزدیک بودن ، بیشتر هوس خونه رفتن رو داشتیم ، اما سختگیری پادگان ها زیاد بود ، منطقه آموزشی ما در یکی از حومه های ورامین در جای پرتی قرار داشت ، در بر بیابو ن ، با بادهای خشگ و استخوان سوز و گاهی برف و بورانی که هرگز ندیده بودم ! پادگان وسعت خیلی زیادی داشت ، با سیم های خاردار قطور و لوله ای ،و سگ های وحشی که شب و روز در اطراف محوطه پرسه می زدند ، و اگر کسی گیر شون می افتاد شاید پاره پاره اش می کردند ، آن روز بد جوری دلم می خواست مرخصی داشتم و به خونه می رفتم، دو سه روز تعطیلی بود ، و در پادگان همه چیز سوت و کور و مثل زندان ! با هزار جور خواهش و تمنا تونستم یک روز به مرخصی برم ، فردا صبح که در رختخواب گرم و نرمم چشم باز کردم هوا روشن شده بود ، وچون باید صبح خیلی زود از خونه بیرون می رفتم تا به پادگان برسم ، تازه اگر ماشینی پیدا می شد که به خارج از شهر بره و منو به موقع برسونه ! اما دیگه کار از کار گذشته بود و در هر صورت به خاطر تاخیر ، بازداشت و تنبیه می شدم ، این بود که با یک تصمیم آنی به زیر پتو لیز خوردم و در گرمای رختخواب دوباره خودمو فراموش کردم ، دو روز بعد هم که تعطیل بود به خودم مرخصی دادم و روز سوم که باید خودمو به پادگان می رسوندم گیج و و یج بودم که چطور می تونم کارمو توجیح کنم ، چون بدون برگه مرخصی جرمه ، و کارم تمو مه و...!!! پدرم را بیدار کردم تا منو برسونه ، ویک سیم چین هم برداشتم و در ساکی که طبق معمول مادرم آن را پر کرده بود گذاشتم ، ساعت سه و نیم صبح از خونه بیرون رفتیم ، خودم پشت ماشین نشستم و پا مو روی پدال گاز گذاشتم وتا می توانستم فشار دادم ، وبا آخرین سرعت ممکن می روندم ، در راه به پدرم گفتم که بدون مرخصی بودم ،وحالا باید قبل از ورود همه ، خودمو به پادگان برسونم ، نباید در اون حوالی دیده بشم ، وقتی داشتیم به پادگان نزدیک می شدیم ، جای خودمو به او دادم ،سرعت ماشین رو کم کردیم ،و من در را به سرعت باز کردم و به سمت سیم خار دار دیوار پادگان پریدم ، و پدرم دور شد و رفت ، من بدون تلف کردن وقت ، با سیم چین دست به کار پاره کردن سیم خار دار شدم ، هوا هنوز تاریک بود ، صدای زوزه سگ ها از دور به گوش می رسید ، از سرمای خشگ و سوزاننده و باد سردی که از روی برف های یخ بسته به سمت من می وزید دست هام سست شده بود ،و سیم چین قدرت بریدن سیم های تو پرو محکم را نداشت ، کار به کندی پیش می رفت ، اما من همچنان به تلاش پی در پی ادامه می دادم ، یکه و تنها در اون دشت بی کران سرد ،! و نگران سر رسیدن سگها ویا دیده شدن توسط دیده بان و گزارش خطرناکی که با دیدن من می تو نست به مسئولین بده و اجازه تیر اندازی هم داشت ، دقایقی که در بریدن سیم ها با دلهره و اضطراب گذشت طاقت فرسا بود ، اما به هر حال سوراخی به اندازه عبور ایجاد کردم و به سختی خودمو به داخل محوطه رسوندم اما از خارهای فولادی سیم ها ، در امان نبودم طوری که آثار اون تا مدت ها روی دست وصورت و بدنم بود و لباس ها مو پاره کرده بود ، در این موقع سگ ها رسیده بودند و من باید به سرعت دور می شدم تا سرو صدا شون مامورین رو متوجه نکنه ، اما خطر حمله منتقی شده بود ، چون نمی تونستند به داخل بیان ، سرم رو از خوشحالی بلند کردم و به سیم هائی که بریده بودم نگاه کردم ، اما از بهت و حیرت در جای خود م خشگ شدم !!!، نمی دونستم بخندم یا گریه کنم ؟!!! درست در چند متری سیم هائی که با آن همه ابتکار و اضطراب بریده بودم تا از اون رد بشم ، حفره ای بزرگتر روی دیوار سیمی دیدم که آه از نهادم برآمد ! با خودم فکر کردم که خب ! حتما نفر قبلی از من زرنگ تر و حسابگر تر بوده !!! وتمام فاصله را تا پادگان دویدم و خود مو به ساختمان پادگان رسوندم ! و به خیرو خوشی قاطی سربازا شدم .

فود بانک "food bank"..................توران رئیسی

2009-07-10T09:08:00.000-07:00

به واژه فود بانک که رسیدم کنجکاو شدم ، اطلاعی در موردآن نداشتم، پرس و جو کردم این واژه دوکلمه ای" معنی خاصی داشت ، و من تا آن موقع در باره اش چیزی نخوانده بودم . فهرستی که توی دستم بود از کاربرد این کلمه ننوشته بود ، این شد که سر کلاس از معلمم مفهوم آن را پرسیدم واین که این واژه چیست و چه کاربردی دارد ! او ضمن توضیح مختصر و تمایل من ، ازدیدار مکانی که صحبتش را می کرد، کارتی را نشانم داد .و نام خانمی را که اطلاعات بیشتر را می توانستم از او بپرسم ، او مسئول فود بانک بود . چند روز بعد، با شماره ای که داده بود تماس گرفتم و گفتم از مستمندان هستم و می خواهم از مزایای فود بانک استفاده کنم ، تاریخ قراری را که گذاشتیم در دفتر م نوشتم ". دوشنبه 26 دسامبر 2006 با خانم دوری دور ، در کلیسای سنت کلر به آدرس : شماره 6111 خیابان یانگ و اگلینگتن" از خانه راه افتادم اما از بخت بدو به اشتباه چند خیابان زود تر پیاده شدم . هنوز کاملا با محیط آشنا نبودم !بنابرین از مردم کمک خواستم و سراغ کلیسا را گرفتم، در چند قدمی آن جا کلیسائی را نشانم دادند . از در بزرگ و قول پیکر ساختمانی تنها که پرنده در اطرافش پر نمی زد داخل شدم. بنای بسیار قدیمی و متروکه ای به نظر می آمد و جنبنده ای در آن دیده نمی شد دیوار ها سنگی و کهنه بود، بی روح با سنگ تراشه های برجسته و خاک نما ،که در گوشه و کنار دیوار ها و سقف گوئی" مهمانی قدیسان افسرده دل دیر " را کنده کاری کرده بودند . برای دیدن سقف و گوشه و کنار بنا تا آن جا که ممکن بود سر را به عقب بردم به طوری که دچار سر گیجه و تهوع شدم ، اطراف را پائیدم و به راست و چپ نگاه کردم ، کسی نبود ! درسکوت و بوی نمور کلیسا در شگفت بودم که ناگهان دری در مقابلم باز شد . او از دیدن من در وسط سرسرا و زیر سقف بلند کلیسا یکه خورد و خیره ماند، ترس در چشمان آدمی درشت اندام چون او تعجب آور به نظر م می رسید ، او با دستپاچگی خود را جمع و جور کرد و گفت مرا غافلگیر کردید !و برای لحظه ای ترسیدم ! می دانید من منتظر کسی نبودم !نا گفته نماند من هم شاید بیشتر از او ترسیده بودم ، اما به خود آمدم و عذرخواهی کردم و با قوت قلب پرسیدم این جا کلیسای سنت کلر است؟ تبسمی کرد و با مهربانی گفت اشتباه آمده اید، و جلو افتاد تا نشانی درست را بدهد . وارد خیابان شدیم ، چند قدم به جلو برداشت و ساختمان بلندی را با گنبد هرمی در فاصله دورنشانم داد . وگفت " کشیش الیوت هستم " اگر دوباره کمکی خواستی می توانی به اینجا بیائی .و با مهربانی خداحافظی کرد. برایم امکان سوار شدن دوباره اتوبوس نبود ، پیاده به راه افتادم و با دقت جلورفتم تا دوباره دچار اشتباه نشوم ، همچنان به نشانی داده شده از سوی کشیش نگاه می کردم نزدیک شدم و بنای با ابهت و جذابی را در مقابل خود دیدم که در میان درختان انبوه سبز و گلهای زینتی احاطه شده بود وبرگهای سبز پیچ ، قسمت های زیادی از دیواربلند سنگی را پوشانده بود . بعدها فهمیدم کلیسای سنت کلر قدمت زیادی دارد و برای مردم مکان مهم و با ارزشی است . نمی دانستم چگونه باید وارد شوم مدتی به اطراف وبه پله های پهن وبزرگ چهار طرف ساختمان نگاه کردم ،سرانجام از پله های روبرو بالا رفتم . درب اصلی بزرگ ، کوبه و یا زنگی نداشت و من ناچار همه نیروونفس خود را جمع کردم تا بادست و کوبیدن خودبه" در" ، آن را باز کنم اما "در" سنگین و بزرگ به آسانی با اشاره دست باز شد و من داخل شدم ،کسی را نمی دیدم ، جلو رفتم راهروی پیش رویم نسبتا دراز و بلند بود ، روی دیوار تابلو های قدیمی و برجسته ای از نماد مسیحی گری به چشم می خورد . ورودی بنا بی شباهت به موزه نبود . من برای دیدن هر یک دقایقی وقت صرف کردم و در پای تابلوی شام آخر مدتی میخکوب شدم واز دیدن ریزه کاری و ظرافت های هنری آن لذت بردم ، در سناسنامه تابلو توضیح داده بود که این اثر از هنر مندی بنام و مشهور مسیحی است . راهرو به آخر رسیده بود و من هنوز کسی رانمی دیدم که در مورد اتاق خانم دوری دور پرسش کنم . به سمت در قهوه ای براق و مشبک روبرو رفتم و داخل شدم، سر سرای بزرگ و خلوتی بود با سکوت مطلق. کمی به تماشا و انتظار گذشت .ناچار از پله های مقابل بالا رفتم در پاگرد اول، سالن بزرگی قرار داشت که در آن باز بود و مانند آمفی تاتر با پرده های مخمل قرمز و فضای نیمه تاریک، ونیمکت ها پشت سرهم در سالن چیده شده بودند در گوشه و کنار وکنج دیوارها مجسمه های زیبائی به چشم می خورد که بارها مشابه آن را در فیلم ها دیده بودم آن جا ، سالن سخنرانی و مراسم مهم مسیحیان بود . محو تماشا بودم که از لابلای نیمکتهای جلو مردی با شنل و پیراهن سفید و کلاه مخصوص ایستاد و در حالی که انگشت خود را در میان کتابی که می خواند می گذاشت ، رو به من نگاه کرد و منتظر شد . به او سلام کردم وپرسیدم خانم دوری دور را کجا پیدا کنم ؟مودبا نه گفت چند پله پائین بروید و مستقیم..! و دوباره در جای خود نشست ، با تشکراز او ، پله ها را پائین رفتم و به مجموعه ای وارد شدم که شامل یک مکان ورزشی با وسایل و استخر شنا و در سمت دیگر یک رستوران بزرگ و گویا چند کلاس آموزش زبان و دفتر کار بود . به سمت رستوران رفتم و سراغ خانم دوری دور را گرفتم او خانم جوان مهربانی بود ، با تبسم گفت خودم هستم . مشخصاتم را از روی کارت ها با دقت زیاد یادداشت کرد و مرا با خود به قسمت های مختلف مواد غذائی برد و از روی چند فهرست و یک "چارت " هرم مواد غذائی نشان داد که از آن چند گروه غذائی به مدت هر 3 هفته یک بار می توانم استفاده کنم که شامل غلات ، حبوبات ، ماکارونی ، نان ، و کنسرو ماهی و خوراک های مختلف ، و لبنیات و تخم مرغ ، تولیدات پروتینی ،کمی تنقلات و مواد شوینده و پاک کننده و...جزو لیست او بود که مقدار آن برای سه هفته در نظر گرفته شده بود و به این ترتیب من باید کمی منتظر می ماندم تا به نوبت آن ها را در یافت کنم ، در این فاصله او با مهربانی از من پرسید با چه وسیله ای به آن جا رفته ام ؟ گفتم با تی تی سی ، ( وسیله عمومی مترو و اتوبوس ) او یک "توکن " (سکه هائی است به جای بلیط اتوبوس ) که برای برگشتن به آن نیاز داشتم به من داد . در حین نشستن و منتظر بودن به اطراف نگاه می کردم در واقع آن جا یک رستوران نبود ! مجموعه ای از انبار آذوقه و رستوران و دفتر کار بود ، برای افرادی که هر گونه تلاش و کمک در باره آن هابی فایده به نظر می رسید و آن ها امکان کار و تهیه غذای روزانه خود را نداشتند و بی خانمان و یا هوم لس " شده بودند ، آن ها از بد روزگار و یا جهالت خود و یا حوادث پیش بینی نشده به این مرحله رسیده بودند ، و دولت توسط امکان های این چنین و انسان های شریف و زحمت کش و مهربان اقدام به ارائه این کمک ها کرده بود اما هیچگونه تبلیغات و تشویقی برای استفاده از این مکان وجود نداشت ،زیرا اصل بر تلاش مردم جامعه برای اداره زندگی توسط خودشان است . در آن جا می دیدم که افراد دور میزها نشسته واز چای و نسکافه و شیرینی که در گوشه ای از سالن به صورت رایگان وجود داشت ،در حال تغذیه و پذیرائی از خود هستند تا نوبت تحویل اجناس شان برسد . و در این فرصت با هم گل می گفتندوگل می شنیدند . انگار نه انگار که این ها فقرای جامعه هستند ، حتی درآن فاصله تا تحویل گرفتن اجناس خود می توانستند به کلاس درس بروند و یا از مجموعه ورزشی استفاده کنند . به استخر بروند و شنا کنند و یا به بدنسازی بروند و تمرین کنند، با وجود این امکانات این مستمندان در حسرت نیاز های اولیه نبودند . درگرماگرم جستجوی این گونه اطلاعات بودم، که مرا صدا زدند ، همه دلهرهام این بود که سناسائی ام نکنند چون در این مورد بسیار حساس بودند ! ورقه ای را که در دست داشتم گرفتند و سبد بزرگی پر از مواد لیست شده تحویل دادند من مانده بودم که حالا باید چه کنم!!! میز بزرگی در کنار دیوار بود که چند نفری سبد های خود را روی آن خالی کرده بودند و کیسه هائی را که در کناری بود برمی داشتند و اجناس را در آن ها جا می دادند من هم درست مانند آن ها عمل کردم و لی در تمام این مدت از دل شوره و اضطراب رها نمی شدم . زیرا آن جا صمیمیت بود و دلسوزی و وجدان و جدیت در انجام کار توسط مسئولین و من برای آن که به یک مشاهده عینی بپردازم ، جرات آن را نداشتم تا هدفم را برایشان توضیح بدهم زیرا در مقابل آن همه ذکاوت و اقدام دولت مردان برای ایجاد قانونی که رفع نیازمندی های مردم مستمند را بنماید ، اقدام من به بازی گرفتن طرح آنان محسوب می شد که واقعا قادر به توضیح آن نیستم! به آ هستگی کیسه لبنیات را بر داشتم و سایرمواد را در زیر همان میز بزرگ به جا گذاشتم و بی سر و صدا خارج شدم . و به این ترتیب از نزدیک و بی واسطه به عملکرد سازمانی مانند " فود بانک " پی بردم که از زبان این و آن شنیدنش نمی توانست این آگاهی را به من بدهد . بانک غذا !!! بانک غذا !!! راستی چه واژه معنی داری که چه شکم هائی را سیر میکند وچه تن هائی را سلامت و غم هائی را کم وچه دل هائی را شاد .ای کاش ، و ای کاش ،در سازمان های عریض وطویلی که با هزینه های کلان و طبل و دهل به ابداع کلماتی معادل آنچه که برای مردم جا افتاده و بودو نبودش در سر نوشت و سلامتی جامعه تاثیری ندارد ، مقایسه ای کنیم ، و باور کنیم که اگر به پتزا نگوئیم کش لقمه ویا به هلی کوپتر نگوئیم بال گرد و به کامپیوتر نگوئیم رایانه هیچ اتفاقی نمی افتد ، اما اگر مردم سر بی شام زمین بگذارند و یا از دنیای مجازی که جهان را متحول کرده بی خبر بمانند و یا هزاران عقب ماندگی ساختگی که به مردم تحمیل می شود ، خیلی اتفاق ها می افتد . وبه راستی که واژه ها بار مثبت شان در قدرت عملکردشان است . و نه در تبلیغات و های و هو کردن و گذاشتن چند حرف تازه در کنار هم و لیست کردن کلمات .

به کجا چنین شتابان ....

2009-06-08T12:28:00.000-07:00

منتظر ایستاده بودم ، تا به حال سابقه نداشت بیش از 3 دقیقه طول بکشد ، از فرصت استفاده کردم تا با روش " مشاهده لوژی"!!! افراد زیادی را که در حال "ویتینگ "!!! بودند ، بر رسی کنم ! اشتباه نکنید من آدم فضولی نیستم! اما به علم "مردم و لوژی علاقه دارم "!!! بنابرین خوب به تماشا مشغول شدم ، از خودم پرسش هائی کردم ! و به دنبال جواب، حدس هائی زدم . به راستی این همه آدم های جور واجور اهل کجا هستند ؟ در سرها شان چه می گذرد ؟! برای چه به این کشور اومدن ؟! مگه خودشون کشور ندارن ؟! تازه بومی هر جا که باشن ، حتما برای خودشون برو بیا و کیا و بیائی دارن !!! هر کدوم از این ها با شکل و شمایل متفاوت و نژاد های گوناگون ، زرد ، سیاه ، سیاه تر ، سیاه سیاه مثل قیر ! سفید ، سفید سفید مثل برف! چشم های پف کرده ، درشت ، ریز ، بادومی ، آبی ، سبز ،میشی ، مشکی ،و... و به خودم نگاه کردم منم گندمی بودم ! یکی بلند بود ، یکی کوتاه . یکی ریزنقش و یکی درشت مثل غول چاق و گنده! یکی متوسط . زیر این آسمون کبود هر کس یه رنگی بودو شکلی ، یه کاری می کرد ، هر کدوم یه جوری بودن، به نظرم خیلی تماشائی و جالب و دیدنی بود ، همه رفتار و ادا و اصول خاص خودشونو داشتند، مثلا آن مرد جوان بیست و چند ساله ریز نقشی که موهای سیاه و لخت داشت و کمی از آن ها را دربالای سرش مدل شاخ شاخ درست کرده بود و فاق شلوارش تا سر زانوش اومده بود و جیب های عقب شلوار ش پشت زانو هاشو می پوشوند و بیشتر بلندی شلوار روی مچ پا و کفش هاش جمع شده بود ، از چشم های بادومی وقدو قواره ریزه میزه ش فهمیدم چینیه ! البته از نوع مرغوبش ! و به گمونم شکستنی هم نبود !!! چون خیلی راحت برا خودش این طرف و آن طرف می رفت ، وقتی هم کسی بهش برخورد می کرد با لبخند از کنارس رد می شد . غیر از من کسی به او" نگاه نمی کرد" !!! و یا زن جوان و جذاب و زیبای سیاه پوست ، و باریک اندامی که در چند قدمی او ایستاده بود و موهای فر فری افریقائیش را اونقدر با دقت و سلیقه صاف کرده بود که به احتمالی مورچه روی آن لیز می خورد ، او بادست و پای کشیده و خیلی سیاه، و بادندون های سفیدوردیف شده مرتب که به طرز با نمکی از میان دو لب پهن و گوشت آلودش دیده می شد، آدم رو به یاد"ونوس الهه زیبائی " می انداخت ! او مثل اجدادش صبور و استوار منتظر ایستاده بود و گاه به گاه بند بلند کیفش را روی شانه جا به جا می کرد . آن طرف تر چند نوجوان دختر وپسر با گفت و شنود و خنده و با صدای بلند ماجراهای روز شان را رد و بدل می کردند، و چیز هائی که به عنوان کاردستی ویا "اختراع "در مدرسه درست کرده بودند به هم نشان می دادند .آن ها از نژاد ها ی مختلف بودند اما با یک زبان مشترک گل می گفتند و گل می شنیدند و پوشش های عجیب غریب شان تشابهی با هم نداشت ، آن ها توجهی به اطراف خودشون نمی کردند ، و چند جوان دیگر که سیخ و سنجاق های رنگی و براق در گوش و بینی فرو کرده بودند، و آدم هائی که از فرق سر تا نوک پا خالکوبی داشتند ، ومرد و زن شیک و خیلی مدرنی که کنارشون نشسته بودند ، هیچیک کاری به هم نداشتند . تنها من بودم که به اون ها نگاه می کردم!!! ده دقیقه گذشت و زوزه و غرش لکومتیو ترن در تونل پیچیدو واگن ها در جای خود ایستادند . من هم چنان به مشاهداتم مشغول بودم!!! سیل منتظران جلو می رفتند، مادری با کالسکه ونوزادو کودک خردسال،زن بار دار و پیر مرد بیمار با ویلچر ، کارگر با لباس کار، و دختر جوان هندی با لباس ساری و موهای کلفت و سیاه بافته شده ! دختر و پسری شیدا و در حال نوازش یکدیگر و...! و من! همگی را از دریچه دوربین نگاهم می پائیدم ! اصلا کسی را با دیگری کاری نبود . اما گوئی همه از هم مراقبت می کردند ، تا کسی جا نماند ، از روی پله برقی لیز نخورد و دست کودک همچنان به دامن مادرآویخته باشد ، این را وقتی فهمیدم که مرد جوان سیاه کالسکه را بالا می داد ، و یا ویلچر مرد معلول، که به سختی بالا می رفت وبا کمک مرد تمام خالکوبی سفید پوست ، در حال لبخند به پیر مرد کمک می کرد واو را به داخل واگن می برد. و کودک گریان با شکلک نوجوان به خنده افتاد ،و دست توانای جوانی به پشت پیرزن سالخورده حایل شده بود ....! و تنها من به این حرکت ها نگاه می کردم!!! به آن ها و به وظایف شهر وندی نا نوشته شان ، به سخاوت شان در لبخند زدن و خوشروئی به هم ، به این که آنان هر یک باز آمده از فرهنگ و نژاد وآب و خاک دیگری هستند ! اما اصول بازی و مشترکات انسانی را می شناختند !!! و عدسی دوربین چشمان من همه را می گرفت و ضبط و ثبت می کرد !!! چه لذت بخش بود وقتی انسان ها یار یکدیگر بودند ! با هم می خندیدند ، نه به هم !!! و چه جای دریغ و افسوس بود که آن طرف تر ها ، از ما بهتران آزمند با تیشه به ریشه می زدند وباارعاب و کینه توزی رزق و روزی و مال و اموال وتوانائی امرار معاش ، و جان و ناموس و ثروت ملی ، و خنده و شادی را از آزاده های پاک سرشت می گرفتند !!! قرن ما عجب رنگارنگ است ! هنوز آن سو تری ها اندر خم یک کوچه به داشته ها می نازند و رجز می خوانند : " من آنم که رستم بود پهلوان" . وما دردمندانه به دنبال دموکراسی می گردیم !!! و برای دموکراسی از دست رفته مان می جنگیم و ناله می کنیم و جوان از دست می دهیم. وندا های مان خونشان بی رحمانه به زمین می ریزد .و آن ها تتمه به جا مانده از شرف و آبرو را تاراج می کنند . و ما در گوشه ای از دهکده جهانی منزوی ودر زیر نعلین ها لگد کوب می شو یم و به عقب می رویم ، آن ها زبان مشترک دنیا را نمی فهمند، جان و مال و آبروی مان را قربانی امیال شان کرده اند. گوئی فراموش شده ایم. آیا کسی از آنان نمی پرسد "به کجا چنین شتابان ؟!!! " ایست !!!پاسخ چیست ؟!!! مسئول کیست ؟!!!؟

کنیزک عالمه .......1

2009-06-05T13:14:00.000-07:00

چیزی به حرکت اتوبوس نمونده بود. به دو! خودمو رسوندم جلو ، اما خیلی شلوغ بود قسمت زنونه که اصلا جای سوزن انداختن نداشت . همه دستا شو نو به میله و در و پنجره گرفته بودند تا روی هم نیفتند . ناچار شدم همین طور که از در وسط اتوبوس بالا می رفتم، نیم نگاهی هم به قسمت مردونه بندازم . تقریبا یک سومش خالی بود . با اعتماد به نفس زیاد، پریدم بالا و میله افقی جداساز دوقسمت زنونه و مردونه رو گرفتم و رو به طرف زنونه وایسادم . مرد میان سالی که در کنارم ایستاده بود شروع به اعتراض کرد ،و گفت برای چی به این قسمت آمدی ؟ گفتم مگه نمی بینی آن طرف چقدر شلوغه و جای ایستادن نیست ؟کجا باید می ایستادم ؟ گوئی گناه کبیره ای از من سر زده باشه !با کلمات تنفر آمیز و بی ادبانه ای مثل "زنیکه ، ضعیفه،...واز این قبیل ،مرا خطاب قرار داد و گفت که مملکت قانون داره چی خیال کردی؟ همین طوری سرت را پائین انداختی و آمدی به قسمت مردونه؟ در این موقع بعضی ها نگاه شون رو به سمت من برگردوندند،شاید هم می خواستند منو ارزیابی کنند ! نمی دونم تو ی دلشون چی می گفتند و از مغزشون چی می گذشت اما برای من مهم نبود. چون به هر حال من باید سوار می شدم تا این که قبل از بچه ها به خونه برسم ، و توی اتوبوس هم جای دیگه ای به غیر از اونجا به نظرم نمی رسید ،در این لحظه از اعتراض مردمسافر خونم به جوش آمداو با ورودم به قسمت مردونه، از به زبون آوردن آن کلمات سخیف و حقارت آمیز بد جوری دگر گونم کرده بود ، گناه کبیره از نگاه من بی جواب گذاشتن اهانت های او بود و شاید هم متوجه نکردن سایرین به مسولیت شان در قبال احترام به حقوق دیگران ، در جواب گستاخی او با گفتن کلمات کوبنده ای با فریاد بر سرش ، به او حالی کردم ،که حق اهانت نداره،و باید عذر خواهی کنه . ولوله به راه افتاد و از هر گوشه اتوبوس اظهار نظر مغرضانه وگاه طرف داری بلند شد . بعضی مرا موردتحسین قرار داده و تعدادی از او پشتیبانی می کردند و با او هم صدا شده بودند . راننده که همه حواسش را به رانندگی اش معطوف کرده بود و در گیجی ترافیک بی حساب و کتاب خیابان غوطه ور بود مداخله ای نکرد ! چندین ایستگاه گذشتیم ، مسافران ایستاده در وسط اتوبوس به هر طرف تاب می خوردند ودستگیره ها جای خالی نداشت ، من اما در آن سوی "دیوار برلن" درجای خوداین مشکل را نداشتم!هرچند با وجود صندلی های خالی در قسمت مردونه جرات نشتن در کنار شون میسر نبود و بار سنگین ، وشلاق نگاه جمعیت حس بد یک زندانی رابه من منتقل می کرد که درحین ارتکاب جرم تازه دستگیر شده و حق نشستن ندارد . با تاسف بسیاراز جانب همنوعان خود و در زیر نگاه های جاهلانه شان محاکمه می شدم !!! "آن ها که ترجیح می دهند زنان در مقابل بی حرمتی ها کلمه ای به زبان نیاورند و سر ها را پائین نگه دارند " ! شیوه ا ی که منشا اجحاف و تجاوز به حقوق وعلت عدم خودباوری زنان است . با پیاده شدن مسافر های قبلی وجا به جا شدن مسافران سر پاایستاده ،و تغیر محل آنان برای نشستن روی صندلی ها، من هم این فرصت پیش آمده را غنیمت دانستم و از زیر میله افقی مرز بین دو قسمت و "دیوار برلن " عبور کردم و روی صندلی خالی ، درکنار یک خانم مسن چادری نشستم . انگار می خواست چیزی بگوید، چند بار ی به طرفم برگشت ، و بالاخره زبان باز کرد و گفت مگه "شما خبر نداشتین اونجا مخصوص مردها است ؟ گفتم چطور مگه ؟! چرا می دونستم ، ولی شما بودید چکار می کردید؟ گفت آخه خیلی بده که با مردها در یک قسمت اتوبوس بنشینیم، آخه این یک قانون شده ، قانون؟ این قانون را کی وضع کرده ؟ مگه فرقی بین مسافر مردو زن هست ؟ در این موقع او چشم هایش را گشاد کرد وبه من خیره شد ، انگار حرف توهین آمیزی به او زده باشم ! من هم نگاهش کردم و منتظر پاسخ او شدم ! او با تعرض به من گفت که شما جایگاه زن را نمی شناسید!اصلا فکر می کنم هیچ مطالعه ای در مورد زنان نکردید ، هر چیزی حسابی داره ! گفتم شما بگوئید حساب ما زنان چیه و من باید چه مطالبی را می دونستم که حالا با ایستادن در یک گوشه اتوبوس که خلوت تر بوده و من بهتر می تونستم از پرت شدن و افتادن خودم به روی مسافران دیگه جلو گیری کنم ، اسمش بی خبریه ؟ واز شناخت در مورد موجودی به نام زن چیزی نمی دونم؟ که شما می دونید ؟! او که همچنان خیره خیره به من نگاه می کرد گفت فکر می کنم شما از آن زنانی باشی که نمیدونی با همسرت در خانه چطور رفتار کنی ؟ به تو سفارش می کنم کتاب .؟.؟. آئین ...و شوهر داری...و کتاب ؟.؟.خدمت به همسر...و رفتار در مقابل مردان ... وکتاب ؟.؟. نوشته .؟.؟. را بخونی تا بفهمی که یک زن باید چه چیزهائی را بدونه ، گفتم این کتاب ها که اسم بردید به فرض آن که بخونم چه ارتباطی به قضیه داره ؟! این آقا که شوهر من نیست !!! اتوبوس در ایستگاه ،ایستاد و خانم "عالمه" که همچنان مشغول جواب به من و معرفی کتاب هائی با موضوع کنیزی به نام زن!!! که ظاهرا به عقیده او من شناختی از آن نداشتم ! بود .در این موقع صدای بلند و خشنی برای چندمین بار فریاد زد مجید ! مجید ! زود باش پیاده شو رسیدیم ! جا می مونی ها ! و زن با جمع کردن چادرش به زیر بغل ،از روی صندلی اتوبوس بلند شد، من که با شنیدن نام مجید گردن کشیده بودم و به قسمت مردونه نگاه می کردم متوجه نشدم کنیزک عالمه چه موقع از اتوبوس پیاده شد .

طنز و تاسف...6

2009-05-22T10:51:00.000-07:00

دنیائی زیبا تر وپاک تر از دنیای بچه ها نمیشه پیدا کرد ، داشتم به این موضوع فکر می کردم ،به یادم آمد وقتی پسر سه ساله ام با دوست همسال خودش توی حیاط در کنار باغچه بازی می کرد ،یک دفعه سرو صدای اونها روکه قبلا می شنیدم ، قطع شد. رفتم که ببینم چی شده . توی حیاط ، پسرم روی زمین افتاده بود و از سرش خون می اومد و گریه می کرد. دوستش در گوشه باغچه کز کرده بود ، معلوم شد که او با هل دادن پسرم این دسته گل رو به آب داده .من که خیلی ناراحت شده بودم به دوستش نگاه کردم واز شدت ناراحتی فورا پسرم رو برداشتم تا به درمونگاه نزدیک خونه ببرم ، خون به شدت روی سرو صورتش ریخته بود و من نگران بودم ، با تشر به دوستش گفتم زود باش برو خونه خودتون، و با عجله در رو بستم تابتونم پسرم رو به درمونگاه برسونم ، توی راه برای این که با او همدردی کنم، نوازشش می کردم و با حرف زدن به او دلداری می دادم تا دردش کمتر بشه.اما مثل این که او در عالم دیگری بود و انگار اصلا نیازی به همدردی من نداشت ، اما یک دفعه زبان باز کرد ،و با اعتراض به من گفت ...! ولی مامان ...! کار خوبی نکردی کیوا ن و دعوا کردی و اونو از خونه بیرون کردی !!! گفتم نه پسرم ! من نمی خواستم اونو دعوا کنم! اما او گفت " چرا چرا ! تو می خواستی! اونو دعوا کنی !و از خونمون بیرونش کردی ! تازه با هاش مهربونم نبودی... ! به درمونگاه رسیده بودیم و دکتر با بی حس کردن پیشانی پسرم چند بخیه زد و بعد با هم به خونه رفتیم اما او هنوز ناراحت بود ! خواستم باز هم حرف بزنم تا آرومش کنم، بهش می گفتم باید مواظبت کنیم که زخم سرت زودتر خوب بشه، اما فهمیدم که رفتار با عجله من وتشری که به دوستش زده بودم اثر بدی روی او گذاشته که درد زخم و ضر به سرش رو فراموش کرده ،امادرد نا مهربونی لحن صحبت من رو به دوستش نمی تونه تحمل کنه !!! راستی شما چه تجربه ای دارین ...ها . ؟!!!

طنز و تاسف ...5

2009-05-19T09:53:00.000-07:00

داشتیم انباری رو تمیز می کردیم ، وسایل و کارتن ها باید جا بجا می شدند ، دیگه خیلی رو هم ، رو هم ، شده بودند ، از صبح الاالطلوع !!! شروع کرده بودیم ولی تا نزدیک ظهر هنوز کار به نیمه نرسیده بود ، انباری زیاد بزرگ نبود، اما چون بیرون از خانه و در ته حیاط بود من کمتر فرصت می کردم به آنجا سر بزنم ، برای همین از جناب همسر ! خواستم که با کمک هم انباری را مرتب کنیم ، آخه بیشتر وسایل مال خودش بود و بی مورد و بی حساب و کتاب همه رو روی هم گذاشته بود ، در حالی که با یک بار صرف وقت و طبقه بندی کردن ، می شد از آ ن جا به نحو بهتری استفاده کرد ،این بود که بعد از مدت ها تصمیم گرفتیم یک فکری براش بکنیم ، اما جناب همسر! هر چند دقیقه یک بار به بهانه خوردن آب و یا اجابت...! جا خالی می داد و من در انتظار بر گشتن او، و با جا بجا کردن وسایل انباری، وقتم را جلوی چشم خودم و با دست خودم پر پر می کردم ! وحرص می خوردم ، داشتیم با هم یک کارتن نیمه پر را خر کشون می کردیم تا در جای مناسبتری بگذاریم ، او بازم می خواست سری به آ شپز خونه بزنه ! وقتی برگشت یک کاسه ماست دستش بود ، با اعتراض گفتم ، ای بابا ااااااا ! حالا چه وقت ماست خوردنه ؟ ! او هم با اعتراض بیشتری گفت دیگه خسته شدم ، تازه گرسنه م هستم ! گفتم هنوز مدت زیادی نیست که صبونه خوردی ، مگه ساعت چنده ؟ !!! با غر غر و خیلی مطمئن خواست به ساعتش نگاه کنه و چیزی بگه ! که یک دفعه با برگردوندن دست، کاسه ماست هم برگشت و ریخت روی خودش و سر تا پاش سفید شد ، زبونش بند اومده بود منتظر عکس العمل من بود ! موضوع حیثیتی شده بود ، راستش من می خواستم از خنده بترکم اما موند ه بودم که همون طور عصبانی باشم بهتره یا از دست گلی که شبیه جوک شده بود ، بزنم زیر خنده ! وبهش بگم ...ها اااا...هاهاهاهاهاهاها...!!! حالاشما بودین چکار می کردین ؟ ! ها ... آره با شما هستم ! شما دیگه...

ظنز و تاسف ...4

2009-05-16T21:05:00.000-07:00

فکر می کردم بعد از یک مریضی چند روزه ، شاید بد نباشه کمی هواخوری کنیم ، نسیم آروم و خنکی بود و جون می داد برای قدم زدن ، به جناب همسر گفتم اگر تو هم موافقی ، بریم کمی پیاده روی کنیم و سر راه هم به سنتر پوینت میریم ویترین ها واجناس و مردم رو می بینیم ، میتونیم ناهار هم یه غذای تایلندی بخوریم که اون دفعه خوردیم و پر از سبزیجات بود ! یکمی من من کرد و گفت باشه بریم ، هوا عالی بود ،به سنترپوینت که مرکز خرید بزرگی بود و از شیر مرغ تا جون آدمیزاد رو در خودش جا داده بود رسیدیم ، چندین در ورودی و خروجی داشت ، جائی که ما وارد شدیم خیلی شلوغ بود جناب همسر مثل بچه های بازیگوش مرتب در لابلای ردیف های اجناس و لباس ها گم می شد ومن به جای آن که اشیا دیدنی و زیبا و جذاب و مورد علاقه ام را تماشا کنم ، همه اش چشمم به او بود ، چون جناب همسر جائی را بلد نبود ، دائم در حال گم شدن بودو آرامش را از من صلب کرد ه بود ، بهش یادآوری کردم که بهتره نزدیک هم راه بریم ، اما او توجهی نمی کرد ، و بالاخره گم شد ، که گم شد !!! جستجودرست120 دقیقه طول کشید ، تمام فروشگاه های داخل سنتر پوینت را بارها وبارها گشتم ، اما بی فایده بود ، خسته و عصبانی راه خانه را در پیش گرفتم تا شاید فکر دیگری کنم ، سر راه از سوپر کمی میوه و سبزیجات و سایر چیز ها را خریدم و بسختی آن ها را از این دست به آن دست می کردم تا کمی از سنگینی آن کم کنم، به جلو نگاه می کردم که دیدم جناب همسر سلانه سلانه به طرف فروشگاه می آ ید ، معلوم بود که خوب میدونه چه کرده ! چون ما فقط یک کلید داشتیم ، او به خونه رفته بود و تمام مدت که دنبالش می گشتم ، او پشت در خونه منتظر من مانده بود ، اون روز ناهار تایلندی که کوفتمون شد ، کلی هم من خسته و وامونده شدم ، راستی شما چی فکر می کنین ؟ مگه خودش قبول نکرده بود بیاد ! پس چی شد ؟ من باید چه کار می کردم ؟ !!!

طنز و تاسف......3

2009-05-16T16:57:00.000-07:00

یک روز به مهمونی بسیار مهمی دعوت شده بودیم ، همان طور که به سرو وضع خودم اهمیت می دادم و می خواستم همه چیز خوب باشه ، لباس های جناب همسر !او را هم آماده کردم و پیش خودم گفتم ، حالا که او برای این کار ها خیلی وقت نمی زاره و من هم دوست ندارم که شلخته پلخته این ور و اون ور بریم ، بهتره حسابی لباس های هردو مون خوب و منظم و مرتب باشه وتا می تونستم با دقت و حوصله لباس های انتخاب شده را اتو کردم و روی تخت گذاشتم ، برای این که فکر نکنید من از اون زن هائی هستم که عقیدم رو تحمیل می کنم ، باید بگم که این جناب نه تنها به طرز پوشیدن اهمیت نمیده ، بلکه برای خرید کت و شلوار و پیراهن و سایر لباس هاش هم از من می خواد که خودم برم و با اندازه او براش خرید کنم، بنا برین من حق داشتم که برای آمادگی مهمونی جلو جلو به جای او هم فکر کنم !

عصری که داشتیم برای رفتن حاضر می شدیم ، سوت زنان آمد و گفت من چی بپوشم ، بهش گفتم همه چیز رو روی تخت گذاشتم ، برو همون جا ببوش ، اما چند دقیقه بعد صداش از توی اطاق می اومد که می گفت ، من این هارو نمی پوشم ، این ها چیه برام گذاشتی ؟ گفتم خب ، مهمونی رسمیه ما هم بهتره رسمی بپوشیم ! گفت من حوصله این لباسا رو ندارم ، گفتم بهر حال الان فقط این ها آماده است و توی این مهمونی با آن همه آدم های سر شناس باید همین ها را بپوشی دیگه ! اما او یک دفعه صداش رو برای من بلند کرد و هر چی دلش خواست گفت ، من که نمی خواستم بچه ها بیدار بشن ،و کسی که برای مواظبت اونها اومده بود بشنوه و آبروریزی بشه ، آروم گفتم ببین من که مدیر لباسهای تو نیستم فقط بهت لطف کردم و چون موقعیت رو سنجیدم این ها را برات حاضر کردم ، از این ببعد خودت میدونی ...و خودم رفتم تا آماده بشم ،

توی مهمونی من حسابی می درخشیدم و مهمونهای دیگه هم هر کدوم به نوعی تمیز و شیک و مرتب بودند ، اما جناب همسر در کنار من نشسته بود و حرص می خورد ، او در آخرین لحظه ها تصمیم گرفته بود که کت و شلواری را که صبح همون روز سر کار پوشیده بود بپوشه ، توی این مهمونی تنها او بود که به خودش نرسیده بود ،

بعضی ها حتی اسموکینگ پوشیده بودند، در تمام زمان مهمونی آروم نبود ، وول می زد و زیر لب غر غر می کرد ، او را با حال و احوالش تنها گذاشتم و حتی یک بار هم ازش نپرسیدم پشیمونه یا نه ، دیگه از اون به بعد هیچوقت در مورد لباس پوشیدنش نظری ندادم ، هر وقت که می خواستیم مهمونی بریم از من می پرسید خب حالا چی بپوشم ؟ من یک نگاه چند ثانیه ای بهش می کردم و می گفتم " اسمو کینگ بپوش ...چطوره ...!!! نمی دونم در اون موقع به چی فکر می کرد به نظرم میرسید خودشم نمیدونست چکار می خواد بکنه ! برای این که بعضی وقت ها می خندید و بعضی وقت ها عصبانی می شد ، اما من نه ... !!! شما چی خیال می کنین ...؟!

طنز و تاسف...2

2009-05-16T15:19:00.000-07:00

صبح خیلی زود از خواب بیدار شدم ،برای این که همه چیز مرتب وخوب باشه تند تند و بدو بدو کارهای خونه را تمام کردم و آماده شدم ،البته موقعی که صبحانه را حاضر می کردم جناب همسر ! بیدار شد و با یک دهن دره عریض و طویل دوتا مشت به سینه اش کوبید و با لحن کج و کوله ای گفت صبونه چی داریم ... ؟! گفتم تو بلند شو ! همه چیز هست ، اما فکر می کنم داره دیر میشه ها! از جاش پا شد و بعد از چند دقیقه شست و شو ی سر و صورتش ، لباس پوشید و صبحانه خورد ، توی ماشین از فشردگی کار های امروزش در کارگاه آه و ناله بسیاری کرد ، و همش به من یادآوری می کرد که امروز دو تا از کارکنان نیستند وتو باید حسابی به من کمک کنی که کارها تموم بشه ، گفتم باشه نگران نباش ، همان طور که گفته بود کار ها زیاد بود و من تا تونستم کار کردم ، نفسم بریده بود اما چون باید سفارش ها را زود تر تحویل می داد، و من نمی خواستم جلوی مشتری بد قول بشه و در ضمن مزد خوبی بگیره که خانواده چرخش بچرخه و بچه ها در آسایش باشند ، حسابی کار می کردم و به روی خودم نمی آوردم و دم از خستگی و گرسنگی نمی زدم ، هوا داشت تاریک می شد که از کارگاه بیرون اومدیم ، برای این که زودتر برسیم با سرعت بیشتری رانندگی می کرد، خونه که رسیدیم ، من کیفم را روی میز گذاشتم که برم آبی به سرو صورتم بزنم و کمی خستگی در کنم ، اما او از جلوی دستشوئی بلند گفت ، بهتره یک دوش بگیرم ! چطوره ؟ و حوله به دوش رفت । مشغول پوشیدن لباس خونه بودم ، از جلوی حمام بلند بلند گفت ، به نظر تو اول غذا بخورم یا نماز بخونم ؟ دیگه داغ کرده بودم ، با قدم های محکم و ابروهای در هم جلو رفتم وبا شتاب دستشو گرفتم و بردمش وسط آشپز خانه ولش کردم و گفتم کدوم غذا ؟ نه...! به نظر من اول باید اینجا بمونی و غذا درست کنی تا من دست و صورتم را بشویم و کمی خستگی در کنم چطوره ؟ ! ...هاج و واج به من نگاه کرد ، نمی دونم به چی فکر می کرد ! شما چی فکر می کنین !؟...ها

طنز و تاسف...1

2009-04-17T04:01:00.001-07:00

رفته بودم به یک فروشگاه که کفش بخرم ، خیلی شلوغ پلوغ بود ، اول کمی ویترین ها را تماشا کردم و با چشم تمام مدل ها و رنگ و اندازه کفش ها را زیرنظر گرفتم ، از هیچکدومشون خوشم نیومد ، یادم رفت ! اولش بهتون بگم که همراه همسرم به این خرید رفته بودم ، اما از اونجا که او هیچوقت به این چیزا اهمیت نمی داد ، برای خودش اون دورو بر ها می چرخید و سرش را گرم می کرد تا من چیزی پیدا کنم و زودتر بخرم ، وقتی به زحمت پیداش می کردم و ازش می پرسیدم که این یا آن چطوره ؟ سری تکان می داد و با بی حوصلگی لب هاشو که کمی کلفت و گوشتالو است این ور و اونور می کرد و می گفت هوم م م م بد نیست ! نمی دونم ! حالا قیمتش چنده ! ؟ واز این جور سوال ها ،من براش توضیح می دادم و به روی خودم نمی آوردم واو دوباره درحول و حوش من غیبش می زد، چندین بار این ماجرا تکرار شد و من همان جواب را از او شنیدم ، تحمل غر زدن های توی خونه را نداشتم ، که هی راه بره و بگه این چی بود خریدی ویا به قیمتش نمی ارزه و گرون خریدی ! با خودم فکر کردم که بهتره یک روز دیگه سر فرصت و تنهائی خودم بیام و کفش مورد دلخواهم را با قیمت مناسبتری انتخاب کنم ، این بود که زیر بغلش را گرفتم و گفتم بریم من منصرف شدم فعلا کفش نمی خوام بعدا یکاریش می کنم و راه افتادم ، اما او به مصممی من راه نیافتاد ! توپم کمی پر بود بازوش را محکم تر جلو کشیدم و گفتم مگه نمیخواستی زودتر بریم خونه پس چرا ...به طرفش بر گشتم که بگم راه بیافت !!!با تعجب دیدم که در آن شلوغی جمعیت اشتباهی زیر بغل مرد دیگری را گرفته بودم و او را می کشیدم و هی می گفتم بریم ! مرد غریبه از شدت خنده صورتش را به سمت دیگر می چر خاند به سرعت دستم را ول کردم و زیر لبی گفتم ببخشید! و هول هولکی از آن جا دور شدم و با چشم به دنبال همسرم گشتم ،جلوی ورودی فروشگاه مشغول تماشا بود ، به سمت او رفتم ، عصبانی بودم اما خنده امانم نمی داد ، براش تعریف کردم چه اتفاقی افتاده او هم خنده ش گرفت تمام راه خونه را با هم خندیدیم ، اما او گاهی در حال خنده اخم می کرد و نمی دونم به چی فکر می کرد ، شما چی فکر می کنین । من باید به چی فکر می کردم ...!!! ها...!

نوروز دی.... در کانادا

2009-04-06T12:57:00.000-07:00

نوروز جهانی می شود این خبر که نوروز در کانادا رسمیت پیدا کرد . برای ایرانیان مقیم کانادا و سراسر دنیا بسیار مسرت بخش بود و با پیشنهاد یکی از نمایندگان پارلمان کشور کانادا با اکثریت آرا تصویب شد، که از سال 2009 میلادی روز اول بهار با نام " نوروز دی " و به منظور بر پائی جشن نوروز و اهمیت به عید نوروز باستانی و بزرگترین وپر اهمیت ترین مراسم ایرانیان جشن گرفته شود ودر تقویم سال منظور گردد। نا گفته نماند که سال هاست که ایرانیان ساکن این کشور با بر پائی مراسم نوروز و به جای آوردن همه آداب نوروزی با سبز کردن سنبل و سبزه و تزئین سفره هفت سین با تمام ویژه گی های آن ودیدو بازدید نوروزی ودادن عیدی و پذیرائی از دوستان با شیرینی های مخصوص نوروز ، در شناساندن این روز زیبای تاریخی و باستانی به مردم این کشور و سایر ملل ، سهم به سزائی داشته اند । البته مراسم چهار شنبه سوری نیز در این کشور به زیبائی، و بسیار مفصل و با تمام آداب وهمراه جشن و سرورتوسط ایرانی ها بر پا میشود ।

دختر ایران........................سروده خانم ریتا احمد پناهی

2009-04-06T12:06:00.000-07:00

دختر ایران.

از دیار تخت جمشید آمدم .

از پی دیدار خورشید آمدم.

رشته ها از قلب خود بگسسته ام.

تاکه از مرز وطن بگذشته ام.

گفتن بدرود هیچ آسان نبود .

وقت رفتن غصه را پایان نبود .

مدتی میشد که سرمای خزان .

مرغ دل را رانده بود از آشیان .

بلبلان روزی که گل می خواستند.

شاد بودند ودهل می خواستند .

برقی از آن ابر بی باران جهید

مرغک باغ از نهیب آن رمید.

گفت حافظ بلبلی گل بایدت

چون بدام افتی تحمل بایدت .

دام را با زیرکی شاید گسست

حرمت سبزینه ها این جا شکست.

آمدم در این دیار رنگ رنگ

شهر رویا های خود شهر فرنگ .

گرچه ترک عشق یاران ننگ بود

دل ولی در سر زمینم تنگ بود .

ای عجب در خانه چون بیگا نگان

آشنا در سر زمین دیگران .

حال ما را جمع اضداد آمده ست

آن قرار و صبر بر باد آمده ست.

نام میهن بر لب اما بی صدا

آرزوهامان یکی دل ها جدا .

کاش می شد باز بر ترک سمند

می رسیدم بر دماوندوسهند.

باز با شمع و گل و پروانه ام

می سرودم شعر در کاشانه ام.

کودک من شاعر فردا توئی

وارث آن خانه تنها توئی .

ریتا احمد پناهی. تورنتو

هلوی مخملی: نوشته توران رئیسی

2009-03-06T10:16:00.000-08:00

هلــــوي مخملــــي

باز هم اقليما مرا با وعده و وعيد هاي دوستانه اش براي گشت و گذار به دنبال خود برد. او علاقه فراواني به باغ نوردي داشت. ما هر دو نفر ده ساله بوديم و به گفته خاله ام كه مادر او بود اقليما يك هفته زودتر از من به دنيا آمده است. او جسور و بي باك و دشمن يگانه‌ نظم و قانونمندي بود! برايش چندان اهميتي نداشت كه بدون اجازه وارد باغ همسايه شود.

او مانند خرگوش چابكي تند و تيز از اين باغ به آن باغ مي‌رفت. در وجودش جوش و خروش ويژه اي بود و شخصيتي متفاوت داشت. وقتي بزرگ تر شده بودم و درس هاي تاريخ را مي‌خواندم، حكايت ليث صفار (عيار) مرا به ياد كارهاي او مي‌انداخت!

نمي دانم در درون سركش اين موجود كوچك چه شوري بر پا بود كه او اين گونه افسار گسيخته، از بام تا شام مي‌تاخت و از ديوار راست بالا مي‌رفت و نمي دانم با آن همه شرارت كه در حركاتش مي‌ديدم و تأیيدش نمي‌كردم، چگونه بود كه گاه گاهي با او همراه مى شدم و از نزديك شاهد كارهايش بودم. امّا او هرگز براي يك بار هم نتوانست عقيده مرا نسبت به نفي كارهاي خود تغيير دهد. آن روز صبح پيشنهاد گردش در باغ را پذيرفتم و باهم به گشت و گذار رفتيم. در راه مانند باغباني با تجربه و كاركشته، درخت‌ها را نگاه مي‌كرد و ميوه هاي خاص و كمياب باغ‌ها را نشانم مي‌داد و از مزاياي گردوهاي كاغذي و بادام‌ها كه با اشاره و فشار ميان دو انگشت شست و سبابه پوسته چوبي آن ها جدا مي‌شد و مغز درشت و ُتردش بيرون مي‌زد و از آلبالوهاي آبدار و ملس پيوندي و دورگه‌اي كه گاه با گيلاس‌هاي آبدار و خوشرنگ و بدون كرم به ما چشمك مي‌زدند و توت‌هاي درشت و سفيدي كه در كنار درختان هلو نمايان بودند، آنچنان با هيجان صحبت مي‌كرد كه آب از دهانم جاري مي‌شد.

او درميان راه از هر درختي ميوه‌اي مي‌چيد و در حالي كه جلوي چشمانم در دست هايش مي‌چرخاند، به من مي‌داد تا امتحانش كنم و با اشاره سر مرا به دنبال خود مي‌كشاند.

با آسودگي خيال به دنبال هم از چندين باغ گذشتيم. در پاي ديوار شكسته‌اي ايستاد و به اطراف نگاه كرد. در زير گنبد آبي آسمان و در ميان درختان تنومند و سرسبز و انبوه درختچه‌هاي زيبا و علفزارهاي كنار جويبار در دامنه البرز، هيچكس جز من و او ديده نمي‌شد. راستش كمي ترسيدم. هرگز دور از خانواده و به تنهايي در چنين جاي خلوتي قرار نگرفته بودم! امّا صداي سكوت و طراوت صبحگاهي طبيعت، بوي گل هاي رنگارنگ و خودرو، صداي پرنده‌هايي كه دسته جمعي در حال پرواز بودند، حس غريبي به من مي‌داد. هرگز اين احساس را در شهر تجربه نكرده بودم.

مبهوت افكار خود بودم. پيشنهاد خنده آور اقليما در آن لحظه مرا از حال و هواي خود بيرون آورد. او از من خواست خم شوم تا از روي بلندي خود را به آن طرف ديوار برساند. وقتي علتش را پرسيدم ، با لحني كنايه آميز گفت: « ساعت خواب ! ...أن همه راه آمده ايم كه به اين جا برسيم، تازه مي‌پرسي براي چه!» گفتم:« اين جا هم باغ مادر بزرگ است ؟» با پوزخندي گفت:« نه ...» و شانه هايش را بالا انداخت و ادامه داد:« باغ باغ است. ما به آن چيزها كاري نداريم. مال هر كس كه مي خواهد باشد. ما فقط چند تا هلو مي‌چينيم و مي رويم!» بعد مانند معلمي توضيح داد كه چگونه وقتي او روي ديوار رسيد، پاي خود را آويزان مي‌كند و من بايد محكم آن را بگيرم تا او بتواند دست هاي مرا بگيرد و بالا بكشد.

سپس بدون معطلي از روي كمرم لبه ديوار شكسته را گرفت و پاهاي خود را يكي بعد از ديگري در چاله چوله‌هاي ديوار گير داد و خود را بالا كشيد و در يك چشم برهم زدن جست زد و روي ديوار نشست و همانطور كه سفارش كرده بود تلاش كرد مراهم به داخل باغ ببرد امّا من شگردهاي او را نمي‌دانستم و از جايي كه نمي‌شناختم مي‌ترسيدم. او وقتي از بردن من مأيوس شد، گفت در همان جا بنشينم و منتظرش باشم. زيرا به زودي بر خواهد گشت.

لحظه اي بعد در سكوت باغ خود را تنهاي تنها و درمانده احساس مى كردم و در حالي كه قلبم به شدت مي‌زد، در زير ديوار و روي لبه جوي نشستم و خود را با افكاري كه از تماشاي باغ و تنهايي ام به من هجوم آورده بودند مشغول كردم.

ناگهان چشمم به عنكبوت درشتي افتاد كه از ساق پايم بالا مي‌رفت. از جا پريدم و كفشم را محكم به زمين كوبيدم. عنكبوت به داخل جوي آب پرتاب شد و همراه آب رفت. امّا من با تكان دادن دست و پا و بالا زدن پاچه هاي شلوارم كوشش مي‌كردم برترس خود غلبه پيدا كنم و مانع از آن شوم كه دوباره حشره ديگري به درون لباسم وارد شود.

چند قدمي از آن جا دور شدم و از نشستن در كنارجوي آب صرف نظر كردم. . به درخت توت تنومندي تكيه دادم. زنبورهاي درشت شكم قرمز با مگس هاي سياهي كه پرهاي سبزشان زير نور آفتاب برق مي زد در لا به لاي درختان موج مي‌زدند و با وز وز سرسام آوري رفت و آمد مي‌كردند. گاه آن ها را از روي بيني و گوش و گردن مي‌راندم و گاه روي ابروهايم مي‌نشستند. لحظه‌هايي را با آن حشرات خودماني جدال كردم و به خود نهيب زدم. امّا در آن دقايق دردناك تنهايي، اين حشرات همچون اژدهايي بودند كه مرا مي‌ترساندند. وقتي زنبورهاي شكم قرمز دور سرم مي چرخيدند، انگار گرگي هستند كه طعمه خود را ارزيابي مي‌كنند. هيچ اميدي به ديدن اقليما نداشتم. نمي‌دانستم او درپشت ديوار بلند باغ چه مي‌كند. ترس مبهمي آزارم مي‌داد. بارها با صداي بلند نامش را به زبان آوردم امّا در لا به لاي درختان انبوه به جز صداي هوهوي باد و قارقار كلاغ‌ها و جيرجير و وز وز حشرات چيزي به گوش نمي‌رسيد.

به اقليما فكر مي‌كردم كه آمدنش طولاني و نگراني‌ام دو چندان شده بود. سوزش عميقي به يكباره در چشم چپم احساس كردم. انگار سوزني درشت را تا اعماق مردمك چشمم فرو كرده باشند. از صداي جيغ خود ترسيدم و عقب عقب به ديوار تكيه دادم و دست روي چشمم گذاشتم. از شدت درد كلّه‌ام باد كرده بود و تلوتلو مي‌خوردم و به خود مي‌پيچيدم و مانند ابر بهار گريه را سرداده بودم.

صداي آشنايي را در ميان هاي و هوي خود شنيدم. آمدم ...آمدم ... و ناگهان گلوله‌هاي سنگين صورتي رنگي از روي ديوار بر سر و رويم فرود آمدند.به يك باره كتف و شانه ام در اثر اثابت با گلوله ها دردناك شدند. ناگهان اقليما از روي ديوار شكسته، همچون غول از چراغ جادو بيرون پريد و در جلوي چشمانم ظاهر شد.

هلوهاي مخملي را در دامانش جمع كرد. چشمش كه به من افتاد، لب‌هايش را گزيد و اخم ها را در هم كشيد و با دست به صورتش زد و همه چيز دستگيرش شد. كوشش مي‌كرد جلوي خنده‌اش را بگيرد و با من همدردي كند. مرا كشان كشان به سوي جوي آب برد و با مشت هاي خود آب به صورتم زد و گفت:« به تو گفته بودم مراقب زنبورهاي گوشت خوار باغ باشي» و من گريه كنان مى گفتم:« خير، نگفته بودي.» يكي از هلوهاي درشت و خوشرنگ را در آب شست و در جلوي چشمان بي فروغم گرفت و گفت:« نميداني اين بدجنس مرا تا كجاي باغ برد! آنقدر گشتم تا پيدايش كردم!» من با يك چشم باز ميوه اي را كه اقليما آن همه تعريفش را مي‌كرد نگاه كردم. آخر من هم در به دست آوردن هلوي مخملي مرارت هاي زيادي را تحمل كرده بودم. راه رفته را بازگشتيم.

مادربزرگ همچنان كه مرحمش را روي چشمانم مي‌گذاشت، مي‌گفت كه نيش سمي اين زنبورها باعث كوري مي‌شود، چه آدم خوش شانسي بوده‌ام !! و رو به اقليما كرد و گوشه لب پایين را زير دندان گرفت و سرش را بارها تكان داد و گفت:« باز هم گشت وگذار در باغ ديگران و دست درازي...» و اقليما سر را به زير انداخت و با شيطنت به نقشه هاي ديگرش فكر كرد.

«تهران-1340»

حوض ابى مدرسه

2008-12-27T20:44:00.000-08:00

حوض‌آبي مدرســـه

هنوز پس از سال‌هاي مديد، مشامم از عطر بنفشه و پامچال‌هاي رنگارنگ و بوي تازه چمن هاي سبز اطراف حوض و محوطه مدرسه عطرآگين است و سفتي تخم كاج هاي كهنسال و صنوبرهاي بلند باغ را زيردندان‌هايم حس مي‌كنم و بوي آن از دماغم بيرون مي‌زند و خاطرات كودكي‌ام را آنچنان زنده مي‌كند كه بي تاب مي‌شوم .

حوض گرد و بزرگ حياط مدرسه به رنگ ‌آبي بود و لبه‌هاي پهن آن سكوي امني براي بيتوته و ميعادگاه من و مريم در زنگ‌هاي تفريح شده بود.

ما در اين دوران، در زيباترين مدرسه شهر و در ميان باغي چندين هكتاري و باصفا درس مي‌خوانديم و اين مدرسه حكايتي داشت كه بچه‌ها آن را دوست داشتند. اهداي آن از سوي انساني نيكوكار و نابينا بود كه تعلق به خانواده‌اي بسيار ثروتمند داشت. بزرگ ترها مي‌گفتند او با علاقه زياد خود به كودكان و اعتقاد به رشد و آسايش آنان اين تصميم را گرفته و محوطه اي نسبتاً بزرگ را در بخش مياني باغش به مدرسه اختصاص داده بود و بدون آن كه ديواري در اطراف آن بكشد، با قراردادن سيم‌هاي رنگين دور تا دور حياط و ايجاد باغچه بندي در حاشيه ها، باغ را از مدرسه جدا كرده بود. ساختمان و كلاس‌هاي مدرسه چندان نو و مدرن نبودند، امّا وسايل و ابزار و آلات جديد و كافي با گنجايش مناسب كلاس‌ها در اختيار دانش آموزان و كادر مدرسه قرارگرفته بود.

او هر روز به اتفاق يكي از خدمتكاران جوان خود در ساعت تفريح بچه‌ها از خيابان‌هاي باغ در اطراف مدرسه عبور مي‌كرد و وقتي سر و صداي بازي دانش آموزان را مي‌شنيد لبخند مي زد. امّا نمي‌دانم در آن زمان به چه چيزي مي انديشيد.

ما بچه ها بي آن كه هرگز با او هم كلام شده باشيم، دوستش داشتيم و آنچه درباره‌اش شنيده بوديم براي مان سوژه صحبت بود. من غالباً هنگام پياده روي‌ او نزديك ديوارك سيمى مدرسه به درخت كاجي تكيه مي‌دادم و به پوست سفيد صورتش با لبخندى كه هميشه روي لب ها داشت و به عينك قهوه اي رنگ و ربدشامبر زرشكي براق و يراق دوزي شده اش نگاه مي‌كردم . او در حالي كه بازويش را به بازوي جوانك چسبانده بود آرام آرام طول چهار خيابان اطراف باغ را طي مي‌كرد. هنوز چهره اش را بدون هيچ گونه كم و كاست در ذهن و خاطراتم حفظ كرده‌ام . يكي از روزها كه صداي خانم ناظم از حياط شنيده مي شد، وبا تذكرات پي در پي به دانش آموزان يادآور مي شد كه در حياط مدرسه ندوند و مراقب يكديگر باشند و به هم تنه نزنند. من از كلاس بيرون آمده بودم و با چشم به دنبال مريم مي‌گشتم ، او را در كنار حوض ديدم. ما هر دو در كلاس چهارم دبستان امّا جدا از هم بوديم . به سمت او رفتم. سرش پايين بود و دستش را در ميان آب حوض فروبرده بود.

آرام صدايش كردم ، گويي نمي شنيد عكس العملي نشان نمي‌داد. شانه‌هايش را تكان دادم. نگاهم كرد. منتظرت بودم . گفتم :« چند دقيقه اي طول كشيد تا دفترهاي ديكته كلاس را جمع كردم و به خانم دادم .» وقتي به من نگاه مي‌كرد چشمانش قرمز بود. دست‌هايش را با دامن روپوش خود خشك كرد و نوك زباني و شيرين گفت:« مامانـم رفت !» «كجا رفت ؟» «نمي‌دانم !» پدرم ديشب او را از خانه بيرون كرد. «براي چي؟» نمي‌دانم! فقط چادرش را به سوي او پرتاب كرد و سيلي محكمي به گوشش زد و او را كمي به سمت در هُل داد و اگر مادرم دسته در را محكم نگرفته بود بين درگاهي اطاق مي‌افتاد. ما بچه‌ها جيغ مي زديم و گريه مي‌كرديم.

دو خواهر كوچكترم خواب بودند. او حتي به مادرم اجازه نداد برگردد و به ما كه در حال گريه و زاري بوديم نگاه كند. مي‌دانم كه ديگر ما را دوست ندارد. چشم‌هاي مريم قرمز و بي رمق بود. به او گفتم شايد مادرت به خانه مادربزرگت برود و در آنجا بماند تا بچه اش را به دنيا بياورد!

او فوراً پرسيد وقتي مادرت بچه مي زاييد به خانه مادرش مي رفت؟ دو خواهر بزرگم را نمي‌دانم، امّا وقتي برادرم به دنيا آمد مادربزرگم چند روزي پيش ما آمد. مريم دوباره به گريه افتاد. من پدرم را اصلاً دوست ندارم او مادرم را كتك مي زند و هميشه سرش داد مي‌كشد و مي‌گويد خسته شدم از بس كه تو دختر زاييدي! ولي نمي‌دانم مادرم به او چه جوابي مي‌داد و وقتي از مادرم مي پرسيدم براي چي پدر اين حرف را به تو مي زند، او مي‌گفت:« نمي‌دانم، ولي اين حرف ها مهم نيست شما برويد بازي كنيد و درس تان را بخوانيد.» هيچ وقت توضيح درستي به ما بچه ها نمي‌داد. من به مريم گوش مي‌دادم و به او نگاه مي‌كردم، اما واقعاً نمي‌دانستم چه بگويم و چگونه با او همدردي كنم . از آن چه مي‌گفت دلم مي‌گرفت و دچار خشم مى شدم.

به ياد ندارم در خانه چنين گفتگوهايي را شنيده باشم و در خانواده هاي اطراف نيز موارد اين چنيني نديده بودم .

بعد ها فهميدم، پدر و مادرم مشكلات خود را نزد ما مطرح نمي‌كردند. مريم را بوسيدم و به او گفتم:« گريه بس است. مادرها هيچ وقت ما بچه ها را تنها نمي‌گذارند. اگر به مهماني يا براي كارى بيرون بروند زود برمي‌گردند. سال گذشته مادرم با دو خواهر كوچكترم به مسافرت رفتند و ما نزد پدرم مانديم امّا روزها پدرم بر سر كارش مي‌رفت و ما تنها بوديم. يك هفته گذشت و مادرم آمد و دوباره همه چيز مثل اول شد.»

مريم اشك هايش را پاك كرد و گفت:« امروز عصر بيا خانه ما باهم درس بخوانيم.» امّا من كه با شنيدن درد دل مريم به شدت از پدرش بدم آمده بود و دلم نمي خواست به خانه آن ها بروم و با پدرش رو به رو شوم ، گفتم:« نمي‌دانم مادرم اجازه بدهد يا نه .» او گفت:«من با خواهرهايم تنها هستيم حتماً بيا. پدرم آخرشب از سركار مي آيد.» به او قول دادم كه اگر تكاليفم را تمام كنم شايد بروم .

عصر آن روز همه موضوع مريم و پدر و مادرش را براي مادر خودم تعريف كردم و گفتم كه مي‌خواهم به خانه آن ها بروم. او قبول كرد.

در خانه مريم، خواهر بزرگش در حال جمع و جور و نظافت اطاق ها بود. بچه ها دعوا و سروصدا راه انداخته بودند. يكي از دخترها مشق هايش را مي نوشت و گاهي بازيگوشي مي‌كرد و خوراكي مي خورد. مرغ و خروس هاي چاق و چله اي در باغچه خانه دانه جمع مي‌كردند و با قُدقُد يا قوقولي قوقو ، خانه را روي سرشان گذاشته بودند. وقتي صداي مرغ و خروس ها اوج مي‌گرفت، خواهر سه ساله مريم به شدت مي ترسيد. او خود را خيس كرده بود و با نگاه مضطرب به آن‌ها، آب نبات چوبي‌اش را ليس مي‌زد و مگس‌ها دور و برش پرسه مي‌زدند و روي صورتش مي‌نشستند و او از جايش تكان نمي خورد. در اين موقع خواهر پنج ساله مريم گريه كنان و با شتاب از اطاق بيرون پريد و به طرف توالت رفت. او شكمش را دائماً مي ماليد و فرياد مي زد « آي دلم ، آي دلم ، » خواهر بزرگش از آشپزخانه، مريم را صدا زد « كجايي مريم ؟ مگر نمي شنوي !؟» مريم به دنبال خواهرش به دستشويي رفت و پشت در منتظر ماند.

اما دخترك همان موقع با سرعت بيرون دويد و جيغ زنان از دست مريم فرار كرد و دور حياط چرخيد. او برهنه بود و همچنان بي‌تابي مي‌كرد و مي‌دويد. مرغ و خروس‌ها به دنبال اش راه افتاده بودند و پا به پاي او تعقيبش مي‌كردند و هر از گاهي گردن مي‌كشيدند و سعي در پيشي گرفتن از او داشتند و با نوك منقار خود به سمت زائده‌ طناب مانندي كه از مقعد كودك آويزان شده بود نشانه مي‌رفتند.

دخترك به اندازه كافي در هنگام توالت رفتن ترسيده و به حياط خانه پناه آورده بود. امّا مرغ و خروس ها به او امان نمي‌دادند و ترسش را چند برابر كرده بودند. خواهرها از اين صحنه مسخره و مضحك به شدت مي‌خنديدند و به تلاش خروس و وضعيت رقت بار كودك چشم دوخته بودند.

من از خود مي پرسيدم چه بايد كرد؟ مريم تلاش مي‌كرد او را نگه دارد و هر بار كه خروس به او نزديك مي شد با لگد او را كنار مي‌زد. خروس همچنان مي‌دويد و گردنكشي مي‌كرد.

سرانجام با يك جست، منقار خود را به پشت دخترك نزديك كرد و در يك لحظه ناگهان كرم دراز شده از مقعد كودك را با منقارش ربود و به سرعت به طرف باغچه رفت و مرغ و خروس هاي ديگر به دنبالش دويدند تا با او شريك شوند!!! مريم خواهرش را گرفت و در حالي كه او هنوز گريه مي‌كرد و مي‌ترسيد به او گفت:« نگاه كن، مرغ و خروس‌ها رفتند !» و او را از زمين برداشت و با خود به دستشويي برد. هنگام شستشو مريم با خواهرش حرف مي‌زد صداي شرشر آب، مانع از شنيدن صحبت هاى شان از بيرون در مي‌شد. اما،

او خواهر بزرگش را با صداي بلند خبر كرد تا لباس تميزي براي دخترك ببرد و دقايقي بعد مريم همراه با خواهر تميز و خندانش بيرون آمدند.

هوا تاريك شده بود و من خداحافظي كردم و به خانه رفتم. امّا از پشت ديوار خانه صداي آن ها را مي‌شنيدم كه هنوز مشغول كاركردن و حرف زدن باهم بودند.

از اين ماجرا روزها گذشت و من همچنان با مريم روي سكوي حوض مي نشستيم و حرف مي‌زديم.

صبح روز شنبه كه او را در مدرسه ديدم، خوشحال و خندان از آمدن مادرش كه نوزادي به دنيا آورده بود خبر مي‌داد. او گفت:« نمي‌داني چقدر خواهرم خوشگل است . مادربزرگم او را در بغل من گذاشـت . دست‌هايش خيلي كوچك و نرم است. پدرم وقتي او را ديد خنديد! امّا چيزي نگفت و به اطاق رفت. حالا هشت نفر شديم !

مريم توي مدرسه آرام و قرار نداشت. وقتي من به طرف سكوي حوض مي رفتم ، او آستين روپوشم را مي‌كشيد و مي‌گفت بيا برويم با بچه ها قايم موشك و گرگم به هوا بازي كنيم .

تعطيلات سه ماهه مدرسه نزديك بود و ما در حال گذراندن امتحانات بوديم . مادرم كم كم اثاثيه را جمع مي‌كرد و آماده رفتن به خانه جديد مي شديم. ما با اين نقل مكان به زودي از همسايگي مريم دور شديم و وقتي اول مهر شد و من به ناچار به مدرسه‌ ديگري رفتم، احساس تلخي داشتم و برايم سخت بود كه به مدرسه جديد عادت كنم. هر زنگ تفريح به مريم و سكوي حوض آبي و درد و دل‌هاي او فكرمي‌كردم و دلم به شدت مي‌گرفت. از خود مي‌پرسيدم او حالا چه مي‌كند؟ دلم مي‌خواست بدانم او خوشحال است يا غمگين! پدرش حالا چگونه رفتاري با مادرش دارد! و آيا بازهم بهانه‌گيري مي‌كند يا نه؟ مادربزرگم مي‌گفت:« نوزادان دختر زودتر از نوزادان پسر لبخند مي‌زنند.» نمي‌دانم دست‌هاي خواهر مريم هنوز نرم و كوچك است؟ آيا او لبخند زدن را شروع كرده؟ آيا پدر مريم نوزادشان را در آغوش گرفته است؟

اگر دوباره مادرش را بيرون كند، چه مي‌شود!؟ مريم و خواهرهايش چه خواهند كرد؟

در میان ابهامات، آرزوهاي بي‌شماري در ذهنم مي‌پروراندم. مادرم قول داد كه روزي به خانه آن‌ها برويم و دوباره يكديگر را ببينيم.

«پايان» 1340

در دا منه هاى البرز

2008-12-23T19:01:00.000-08:00

در دامنه هاي البرز

آن روزها، مادر بزرگ خوبم داراي هفده نوه‌ قد و نيم قد دختر و پسر بود. او تابستان‌ها ما را به باغ خود مي‌برد. درختان سر به فلك كشيده‌ افرا و چنار و تبريزي در ميان دره‌هاي زيباي دامنه‌ البرز استوار، با چشمه سارهاي بي‌نظير‌ و فرح انگيزش عالمي ديگر داشت و توتستان، ميعادگاه مادر بزرگ بانوه‌هايش بود.

او درميان جست و خيز و بالا و پایين پريدن‌ها، قهقهه و شادي ما،لبخند روي لب داشت و با تماشاي اين صحنه‌ها گويي عرش را سير مي‌كرد.

وقتي من از عطر طبيعت سرشار و مست مي‌شدم، دسته گل‌هاي وحشي و رنگارنگي را كه از كنار جويبار‌ها چيده بودم در دامانش مي‌گذاشتم و او با چهره گرد و صورتي رنگ و آرام خود برق نگاهش را به صورتم مي‌دوخت و خنده‌اي از سرشوق و لذت نثارم مي‌كرد و دستي بر موهايم مي‌كشيد و شيرين و دلچسب تحسينم مي‌كرد و پي در پي گل‌ها و طبيعت را ستايش مي‌كرد و با تقدير و به به! و بيان جمله‌هايي كه در فهمم نبود و آن‌ها را به خاطر ندارم، انگار مي‌خواست بگويد بچه‌ها، گل‌هاي او هستند. من غرق در لذت و شعف در درونم، تصميم مي‌گرفتم باز هم برايش گل بچينم. سپس با دامن سرخابي بلندم فاتحانه و دوان دوان به سمت ساير بچه‌ها كه در حال بازي بودند مي‌رفتم و در لاي بوته‌ها و درختچه‌هاي انبوه سبز گم مي‌شدم.

سطح ناهموار و شيب‌دار باغ و همجواري‌اش با درختان باغ همسايه از هر طرف و چشمه بزرگ و علف‌هاي شاداب و سرسبز و گل‌هاي وحشي دگمه‌اي و سنبل و شقايق و بيدمشك، در ميان بوته‌هاي خاردار تمشك، همراه با دانه‌هاي عنابي رنگ و رسيده و آبدار، در كنار شاخه‌هاي پرشكوفه و معطر سنجد با بوی خوش از دور به مشام مي‌رسيد. و بوته‌هاي پرپشت گزنه در مسير نهر بزرگ، خط سبزي به دور باغ كشيده بود و از بالا تابش نور شفاف و زرد رنگ خورشيد لا به لاي درختان كهنسال گردو، باغ را روشن مي‌كرد.

بلندي‌هاي رشته كوه البرز، دختران شاد و بي‌خيالِ رنگارنگ پوش را در حال گفتگو با هم نشان مي‌داد كه به سمت تپه خاكي امامزاده مي‌رفتند و كمي دورتر، خيل جمعيّت جوجه اردك‌ها به دنبال يكديگر به سمت بركه راه افتاده بودند و كودكان لخت و عور در نهر آب تني مي‌كردند و به جوجه‌ها آب مي‌پاشيدند.

به راستي تابلويي شگفت انگيز از جلوه‌هاي بكر و گوناگون و زيباي طبيعت به نمايش گذاشته شده بود و قلب و روح را مالامال از لطافت و عشق به زندگي مي‌كرد.

وقتي ما بچه‌ها در دامن طبيعت سرشار و مست درهم مي‌لوليديم يا قدم در آب مي‌گذاشتيم و شلاق پرشتاب آب سرنگون‌مان مي‌كرد و گاه موقع چيدن تمشك‌هاي آبدار، خارها در انگشتمان فرو مي‌رفت و گريه كنان به سوي مادربزرگ مي‌رفتيم، او بانوازش‌هايش برخراش‌ها مرحم مي‌گذاشت و قلبمان را آرام مي‌كرد و ما درد را به فراموشي مي‌سپرديم و بي‌امان دوباره هلهله و شادي مي‌كرديم. بازيچه‌هاي مان سنگ و چوب و شاخه‌هاي درخت و آب و خاك نرم كنار جويبارها بود و شكم‌هاي گرسنه را با ميوه‌هاي تازه باغ پرمي‌كرديم و با آب چشمه سيراب مي‌شديم.

درميان حياط خانه، درخت شاه توت كهنسال «شناسنامه مادربزرگ» بود كه به گفته او به يمن به دنيا آمدنش كاشته بودند و كمي با فاصله از آن‌، دانه درشت گردويي در زمين چال كرده و سال‌ها پس از انتظار، آن دو نهال‌، رشيد و شاداب شده و خودنماىي مى كردند.

حالا مادربزرگ آشناي ديرين اين درختان، با قرار دادن نردبان به تنه تنومند شاه توت، ما را يكي يكي روانه شاخه‌هاي پربار مي‌كرد و خود درپاي درخت، نشانيِ درشت‌ترين و سياه‌ترين ميوه‌ها را مي‌داد و لذت ما را دو چندان مي‌كرد. ما بعد از خوردن شاه توت با ولوله و شادي و دست و صورت رنگين فرود مي‌آمديم و مادر بزرگ با حوصله‌اي بي نظير ما را به سمت نهرآب مي‌فرستاد تا خود را تميز كنيم و پس از آن همه لذت، مورد غضب مادرهاي مان قرار نگيريم. او هرگز تاب فرياد و نهيب بزرگ ترها را بر سر ما نداشت.

مادربزرگ هميشه تأكيد مي‌كرد تا از آب چشمه بخوريم و چشم‌ها را در آن بشوييم و معتقد بود كه اين كار باعث مي‌شود تا سالم بمانيم و مريض نشويم.

مادر بزرگ نازنينم از طبيعت بكر معجزه‌ها ديده بود. سفارش‌هايش حاكي از احترام و اعتقاد او به آب و خاك و آباداني بود.

او هميشه از ريختن خار و خس در چشمه و شكستن شاخه‌ها و نوشتن يادگاري روي تنه درخت به ما هشدار مي‌داد.

وقتي نزاعي بين ما كودكان در مي‌گرفت، سبدهاي گردو را درميان مان مي‌گذاشت تا برايش شمارش كنيم و در حال و هواي ديگري مشغول بازي شويم و از قصه‌هاي شيرين خير و شر و ماجراهاي ساده امّا عبرت آموزش مي‌گفت.

او همواره ما را در آغوش مي‌گرفت و هريك را به فراخور سن و سال مان نوازش مي‌كرد. گويي نيرويي جادويي در شناخت ويژگي‌ها و خواسته‌هاي مان در خود داشت و به اين وسيله بي‌نيازمان مي‌كرد. من همچون گربه هاي خانگي در كنارش مي‌لميدم و او دست‌هايم را در دست مي‌گرفت و با زبان كودكانه برايم شعر و متل مي‌خواند و من رام و بي‌صدا خود را به آغوش گرم او مي‌سپردم و تن را به آرامش لذت بخش و خوابي خوش رها مي‌كردم.

او با نيم نگاهش ،ديگر كودكان را زير نظر مي‌گرفت تا مبادا حسادت را در وجودشان بيدار كند. من در كنار او احساس امنيت خاطر مي‌كردم. آن روزها فكر مي‌كردم مادربزرگ خوبم از همه انسان‌هاي دور و برم و همه دنيا خوب تر و توانا تراست. او قادر به هركاري هست. او جوان و زيباست. هميشه لبخند روي لب‌هايش ديده مي‌شود. او را سمبل خوبي‌ها مي‌دانستم.

او فرشته آمالم بود. وقتي صحبت از گردش‌هاي دسته جمعي و خانوادگي در طبيعت پيش مي‌آمد گويي او جزئي از طبيعت بود و اين حسن در تمام زندگي‌ام موج مي‌زد.

توانمندي‌هاي او در آشنا كردن ما كودكان با خصلت‌هاي خوب و انساني، نمونه بود. وقتي ما را بر سر سفره صدا مي‌زد و براي مان غذا مي‌آورد به طاقچه‌هاي دور اطاق اشاره مي‌كرد كه با سليقه خاص خود ظرف‌ها را در رف‌ها چيده بود.او مي‌خواست هر يك از ما كاسه و بشقابي را كه دوست داريم انتخاب كنيم و از قيل و قال ما كه به يك باره بر سر برداشتن ظرف‌ها با هم نزاع مي‌كرديم جلوگيري كند. او با زحمت زياد ظروف مشابه را مي‌آورد و به هريك از مدعيان مي‌داد و ما از تعريف‌ها و توصيفاتش درباره ظروف و نقش گل‌ها و رنگ ‌آميزي‌هاي شان به غذا خوردن ادامه مي‌داديم و فارغ از هياهوي قبل مي‌شديم. سپس مادربزرگ وعده‌ راهپيمايي در كوه را مي‌داد و ما با هيجاني وصف ناشدني در وجودمان، به دنبال او راه مي‌افتاديم. او چون راه بلدي پيشتاز، قدم‌هاي محكم برمي‌داشت و هر از گاه به عقب نگاهي مي‌انداخت تا مبادا يكي از ما خسته و ناتوان، از ادامه راه باز بمانيم.

او در ميان راه، فرصتي براي تازه كردن نفس مي‌داد تا قدم‌هاى مان را با قدم‌هاي او همراه و هم آوا كنيم. او بوته‌هاي گياه دارويي و سبزي‌هاي كوهي را نشان ما مي‌داد و به آرامي در كنار بوته‌ها مي‌نشست و با لمس برگ و ساقه آن‌ها به خاصيت شان اشاره مي‌كرد.

از گل برگ‌هاي زرد بابونه، از بومادران، والك و شنگ و ريواس و شبدر و پنيرك و ريشه گون‌ها و چگونگي آن در پرورش و رشد موهاي سر و ديگر خواص گياهان مي‌گفت. او به هريك از ما كيسه‌اي مي‌داد تا در طول راه گياهان را بچينيم و از نقل و نبات توي جيبش جايزه بگيريم. ما از شوق خوردن تنقلات به دنبالش روانه مي‌شديم و چشم از گياهان اطراف برنمي‌داشتيم.

به هر بوته‌اي مي‌رسيديم در پايش مي‌نشستيم و آن را وارسي مي‌كرديم. هرچند كه چيزي از اين بابت دستگيرمان نمي‌شد و درك چنداني نداشتيم.

چه خوب بود شگرد مادربزرگ در هنگام رفع خستگي و راهپيمايي و هدفمند كردن بازي‌های مان! او ناخودآگاه ما را به پژوهشي دلپذير و جذّاب در دامان طبيعت وامي‌داشت و تفاوت سبزه‌ها را يادآوري مي‌كرد.

وقتي به قلّه‌اي كه وعده داده بود و نقطه پايان راه بود مي‌رسيديم، براي رفع خستگي و وفاي عهد به دور او حلقه مي‌زديم و او كيسه‌هاي ما را بازمي‌كرد و سبزه‌ها و علف‌هاي هرز را كه به جاي گياهان مورد نظرش چيده بوديم از هم جدا مي‌كرد و خنده‌هاي بلند و جانانه‌اي سر مي‌داد و همه را به قهقه وامي‌داشت. من كه در طول راه همه حواسم را به آب نبات‌ها داده بودم و كيسه‌ام از انواع سبزه‌ها پر بود، فاتحانه به دست‌هايش نگاه مي‌كردم.

مادربزرگ خوبم همه را تحسين مي‌كرد و سهم‌ها را مي‌داد و علف‌ها را جدا مي‌كرد و كنار مي‌گذاشت و سبزه‌هاي مفيد را در كيسه جداگانه‌اي جاي مي‌داد و ما دوباره سرحال و تازه نفس به دنبال او سرازير مي‌شديم و او با هشدارهايش يادآور مي‌شد كه بي‌احتياطي نكنيم. ما كه گويي ترمزهاي مان بريده بود با سرعت، شيب كوه را به سمت پایين طي مي‌كرديم و چون گلّه‌هايي از چرا برگشته، تشنه در كنار نهر جمع مي‌شديم و با شستن سر و صورت و نوشيدن آب زلال و خنك، تن و جان مان را صفا مي‌داديم.

مادربزرگ با دستمال ململ سفيدش دست و صورت مان را خشك مي‌كرد. راه زيادي رفته بوديم. درخانه پيروزمندانه در تعريف حوادث ميان راه از هم پيشي مي‌گرفتيم و در مقابل بزرگ ترهاي مان خودنمايي مي‌كرديم. مادر بزرگ خوبم هيچ روزي را بيكار نبود. او هميشه كاري براي انجام دادن داشت.

او در رفع گرفتاري‌هاي اهالي و فاميل و بيماري‌های شان و مشارکت در غم‌ها و شادي‌ آن‌ها و در به دنيا آوردن فرزندان شان مهارتي ويژه داشت. او يك پزشك، يك مشاور و يك كارشناس باتجربه محلي بود.

تمام گياهان دارويي را مي‌شناخت. نام همه گل‌هاي وحشي و خواص آن‌ها را مي‌دانست. او ابرها را مي‌شناخت و زمان برف و باران را پيش بيني مي‌كرد. او به راستي با طبيعت الفت ديرينه داشت و هر آنچه در طبيعت بود مي‌ستاييد و قدر مي‌دانست. او خالي از رنگ و ريا بود و رواني زلال و پاكيزه و دروني زيبا داشت. فكر كردن به او برايم جذاب و خاطره انگيز است.

امروز تصوير زني را در ذهن به ياد مي‌آورم با قدي متوسط، گردني كشيده و سرفراز، پشتي راست، كمري باريك، دستاني سفيد، انگشتاني بلند و كلفت و كاركرده، چهره‌اي با گونه صورتي و چشماني نافذ به رنگ طوسي شفاف و قدم‌هايي مغرور و استوار و كلامي قاطع امّا پرجاذبه و مهربان كه حتي تا آخرين روزهاي عمرش موزون و موقر بود و از راه رفتن باز نماند و نيازمند ياري ديگران نشد.

اما سرانجام آفتاب عمرش در سن نود و شش سالگي در اوج غرور و افتخار در ميان بسترش خاموش شد و زندگي را با همه زيبایي‌هايش به جا گذاشت و بدرود گفت. امّا افسوس‌!!!

در روزهاي آخرين عمرش، ديداري با او نداشتم و در يك غروب، دسته گل رنگارنگي از گل‌هاي وحشي،« همچون روزگار كودكيم» برسنگ خانه‌ ابديش در زير تپه امامزاده گذاشتم و همچون ابر بهاري گريه را سردادم و به دنبال تصوير او درخاطراتم غرق شدم.

«تهران - دامنه البرز1379»

روياي يك ديدار

2008-12-23T18:57:00.000-08:00

روياي يك ديدار

آن روز در حالي كه عروسك بزرگي همراه با ساك دستي‌ام حمل مي‌كردم با همسرم، پسر كوچكم‌ و دخترم تا آخرين جاي مجاز كه امكان داشت رفتيم و در كنار هم بوديم. در حال خدا‌حافظي، پسر و دخترم را درآغوش فشردم و موي و روی شان را نوازش دادم و آن‌ها را خوب بوسيدم. نفس‌هاي گرم شان را كه تا ساعتي ديگر ترك مي‌كردم، به ياد سپردم.

دوباره نگاه شان كردم و با لبخندي يادآور شدم كه دوري مان كوتاه است و در حال سفارش كردن، مانع از گلوله شدن بغض در گلويم شدم. لحظه‌ دور شدن از عزيزاني... و نزديك شدن به عزيزان ديگر، عجب حالي طاقت فرسا بود! عبوري دشوار از فراز غم و شادي ... تصوير كردن لحظات خداحافظي در حالي كه به خود نويد شور و نشاط ديدار را مي‌دادم آسان نبود!

به دنبال پيدا كردن شماره صندلي، با ساك دستي و عروسكي به بلندي صاحبش و اشتياقي كه عروسك براي آواز خواندن داشت‌، در باريكه‌ بين صندلي‌ها پيش مي‌رفتم . در هر برخورد با پشتي صندلي‌ها و آدم‌هايي كه به دنبال پيدا كردن شماره جايگاه خود بودند‌، عروسك آوازش را سر مي‌داد و من از شرمساري مزاحمت اوبرای ديگران، تلاش مي‌كردم تا خاموشش کنم.

وقتي در جاي خود قرار گرفتم و ساك را همراه با عروسك به كمك مهمان‌دار، در سبد بالاي سر مسافر قرار دادم‌، دوباره خواندن آواز را از سرگرفت و تا به دنبال مهمان‌دار بدوم و او را صدا كنم، چندنفر از بچه ها كه توجه شان جلب شده بود و گويا آواز عروسك را مي‌دانستند با او شروع به خواندن كردند:

- عروسك قشنگ من آبي پوشيده‌، تو رختخواب مخمل آبي خوابيده

- عروسك من، امشب لا لا كن، عروسك من چشم‌ها تو واكن

- عروسك من بخواب لا لا كن و ...

كودكان با تمام شدن آواز، سر جاي خود نشستند. در آغاز سفر، موج‌هاي مثبت از سوي افراد پرحوصله با لبخندهاي دوستانه و امواج منفى از آدم‌هاي اخمو و بد خلق با نگاه خشم آلود و دندان قروچه به سويم پرتاب مي‌شد! امّا هيچ يك از اين امواج خروشان نمي‌توانست مرا از خلصه ديدار دخترك سه ساله‌ام بيرون بكشد.

از لا به لاي توده‌هاي ابر، وسعت كوه و عظمت جنگل و پهناي اقيانوس و نماي شهرها و مناظر بديع و دل انگيز طبيعت را برفراز آسمان، با لذت و شيفتگي طي مي‌كردم. سيري جدا از روز مرگي و تداعي افسانه‌هاي شاه پريان... . طول راه با مرور آرزوهاي كوتاه و بلند و انتظار ديدار عزيزي كه هميشه در خیال، سايه به سايه اش بودم، می‌گذشت و ديدن مناظر، شوق ديدارم را صد چندان مي‌كرد.

شمارش معكوس در ذهنم آغاز شد. هر چه مي‌گذشت، سرعت طپش‌هاي قلبم و تصويرسازي چهره‌اش در ذهنم دشوارتر امّا دلپذير و خوشايندتر به نظر مي‌رسيد.

موجود روياهايم را با هزاران گونه گوني تجسم مي‌كردم. چهره‌اش را، اندامش را، نگاهش را، لبانش را، دندان‌هاي كوچك و سفيدش، راه رفتنش را، عكس‌العمل‌هايش را و اولين جمله‌اي كه به من خواهد گفت.

او هرچه باشد از من است. او پاره‌اي‌ از پاره‌ وجود من است. او فرزند اولين فرزند من است!!!

او تجلي همه رؤياهايم از تشكيل خانواده، احترام به خانواده و تداوم زندگي‌ام خواهد بود. شايد اين احساسِ ويژه، فراتر از يك آرزو، آن هم آرزوي ديدار باشد! امّا بدون شك دستمايه‌ ارتباط من با نسل سوم زندگي‌ام خواهد شد كه شباهتي ميان روزگار كودكي من با روزگار كودكي او نيست. امّا من سررشته را رها نمى كنم. پيوند خود را با او حفظ خواهم كرد.

با طپش قلب ثانيه‌ها را شمارش مي‌كنم. دنيا در مقابل ديده‌هايم رنگارنگ و زيباتر جلوه مي‌كند. هياهوي دلپذيري نويد پايان پرواز را مي‌دهد. بي تابي در درونم موج مي‌زند.

مشغول جمع‌آوري وسايل همراهم مي‌شوم‌. مدهوش رؤياهاي خود هستم. ناگهان آوازي آشنا مرا به خود مي‌آورد. او هم خوشحالي مي‌كند! بي‌اعتنا به نگاه‌ها با قدم‌هاي محكم جلو مي‌روم و در حال و هواي ديگری هستم. عروسك مي‌خواند... و من او را ...

دقايقي بعد در آستانه خروج از محوطه، چشم به اطراف مي‌دوزم. ناگهان شيطانكي آشنا همچون پسرك اسكيت باز خيابان به طرفم مي‌آيد و در آغوشم مي‌گيرد. سرو رويش را مي بوسم و پسرم را همچون لحظه خداحافظي با دو فرزند ديگرم، موي و رويش را بوسه مي‌دهم. دقايقي از شادي و شعف به صورتش نگاه مي‌كنم و بي‌صبرانه با هم از در خارج مي‌شويم. در ميان مشايعين گوناگون كه هر يك به دنبال مسافر خود آمده‌اند، تصويري تابناك با اوصافي كه ديده و شنيده‌ام و مطابق با عكس‌هايش، موجود زيبايي كه تمام طول راه را به او فكر كرده بودم، با لبخندي آشنا و چند شاخه گل در دست و پيراهني سرخابي با دامني بلند، آن چنان كه من در كودكي، گل‌هاي وحشي را از دامنه‌هاي البرز مي‌چيدم و به مادر بزرگ خوبم مي‌دادم، با قدم‌هاي كوچكش به سويم مي‌آمد. دو چشم نافذ و شفافش را به من دوخته و دست‌هايش را با گل‌هاي رنگارنگ به طرفم دراز كرد. مدهوش لحظه ديدار بودم. غافل از اطرافيان ام در مقابل او زانو زدم و به اندازه او شدم. در چشمانش نگاه كردم. با سلامي خوش آهنگ، از بين دو لب و با شوقي در صدا و لبخندي شيرين و زيبا و شرمي در نگاه ... چشمش را به من دوخت ، واي كه چه لحظه‌اي را براي هميشه در زندگيم ثبت كرد! او را گرم در آغوش گرفتم و غنچه لب‌هايش را بوسيدم. هر دو باهم چرخيديم و چرخيديم ‌و... رقص سماع كرديم! آن چنان كه هرگز، دخترك سه ساله زيبايم شهد عاطفه‌اي را كه بايد به او مي‌چشاندم تا دستمــايه هويت جويي‌اش در همه عمر باشد را از ياد نبرد! لحظاتي كوتاه به هم نگاه كرديم . آن چه هر دو از يكديگر شنيده بوديم، اكنون مقايسه مي‌كرديم. در نگاهش ده‌ها پرسش بي جواب موج مي‌زد.

كودكيم را به ياد آوردم. آن زمان كه ساعت ها جدا از مادر در دامن مادربزرگ خوبم مي‌گذراندم. امّا با آن كه دوستش داشتم با ترديد در شناخت او و دانستن و ندانستن، بازيگوشي و آرامش و امنيت و ناامني و خوشي و ناخوشي را در كنارش كند و كاو مي‌كردم و ... حالا او ...

در آغوشم گويي پاسخي مي‌خواست. بايد مي‌گفتم. بايد مي‌شنيدم. بايد گفتگو مي‌كرديم.

او مرا به نام صدا كرد. خود را به من چسباند. گرم نوازش و بوسه بارانش كردم. عروسك را به دستش دادم. باخوشحالي كاغذهاي بسته بندي‌اش را باز كرد. روي دكمه‌اش را با سرانگشت ظريفش فشرد و عروسك آوازش را سرداد.

دختركم در حالي كه به سختي عروسكي را كه هم اندازه خودش بود در بغل جا مي‌داد، مي‌خنديد و از آوازش لذت مي برد و هربار گوش خود را به قسمتي از بدن عروسك مي‌چسباند تا مسير صدا را پيدا كند. در طول راه به سوي خانه، هر بار به پدر و مادرش نگاه مي‌كرد، مي‌خنديد و به گل‌هایي كه من در دست داشتم اشاره مي‌كرد و مي‌گفت:« مامان ... اين گل‌ها را من براي تو آوردم.» من در حالي كه او را مي‌بوسيدم، گل‌ها را بو مي‌كردم و با او حرف مي‌زدم، تا رسيدن به خانه چشم از صورت من برنداشت. نمي‌دانم در سرش چه مي‌گذشت امّا الفت و دوستی مان آغاز شده بود. به محض رسيدن و پياده شدن مرا به اطاق خود برد و روي تخت خوابش پريد و گفت:« ما هر روز با پدر در اين جابازي پريدن» مي‌كنيم! توهم بيا با ما بازي كن» و من هنوز از گرد راه نرسيده، بازي‌هايم را با او شروع كرده بودم.

در تمام مدتي كه نزد آن‌ها بودم، به غير از زمان‌ كلاس‌ها و خواب و استراحتش، با هم بازي مي‌كرديم. قائم موشك، گرگم به هوا، خاله‌بازي، گردش در پارك‌، بازي مسواك زدن، بازي حمام كردن و دست و رو شستن. شب‌ها در كنار هم قصه مي‌گفتيم و مي‌خوابيديم و رؤياهاي شيرين و خواب‌های مان را هر روز صبح براي هم تعريف مي‌كرديم و من با غرور، لحظات شادي را طي مي‌كردم و با مرور خاطرات كودكي ام طعم شيرين زندگي را مي‌چشيدم.

«دي‌ماه 1381»